Serotonin ile Dopamin Arasındaki Fark

0
203

Dopamin ve serotonin beynin en önemli sinir taşıyıcılarıdır (nörotransmiter). Bu doğal olarak oluşan kimyasalların etkileri incelenmiş ve beynin birçok fonksiyonuyla ilişkilendirilmiştir. Her ne kadar aynı şekilde çalışıyor gibi görünse de, beyinde farklı işlevleri ve semptomları vardır. Bazen hastalara yanlış teşhis konulmasına neden olan bir durumdur. Örneğin, dopamin eksikliğine sahip bir hastaya yanlışlıkla serotonin ilaçları uygulanabilir. Bu nedenle, bu nörotransmitterler arasındaki temel farklılıkların anlaşılması önemlidir.

Dopamin Nedir

Dopamin, zevk, coşku, memnuniyet gibi şeyler için sorumlu bir nörotransmitterdir yani sinir taşıyıcıdır. Başarılarımızı kutladığımızda veya aşık olduğumuz zaman, beynimiz dopamin salgılar. Bu, sağlığımızı yükselttiği için çok iyidir, çünkü dopaminin eksikliği birçok sağlık bozukluğu ile bağlantılı olmuştur.

Pek çok zaman, dopamin eksikliği motivasyon eksikliği, düşük enerji hissi, Parkinson hastalığı, zayıf sindirim vb. ile görülebilir. Hem düşük hem de yüksek dopamin seviyeleri sağlığınıza zararlı olabilir. Ve bu eksikliği tedavi etmek için, hastalara genellikle kimyasal ilaçlar verilir.

Bakınız: Erkek ve Kadın Beyni Arasındaki Fark

Şizofreni hastalığı beyindeki dopamin dengesizliğiyle de bağlantılıdır. Serotoninin dengesizliği de, bu hastalığın yaygınlığına atıfta bulunmaktadır. Tedavi etmek için, ilaçlar belirtilerle savaşmak için kullanılır. Düşük seviyelerde serotonin ve dopaminin bazı durumlarda bazı etkilerinin çakışabileceğini unutmayın.

Düşük enerji hissettiğinizde veya görevinizi tamamlamak için motivasyonunuz yoksa veya işlerinizi erteliyorsanız, beyninizdeki bazı dopamin eksiklikleriyle ilişkili olabilir. Sıçanlarla yapılan klinik testlerde düşük doz dopaminli sıçanlar, aşırı miktardaki gıdadan hoşlanmıyorlardı. Bu insanoğluna benzer bir durumdur. Düşük düzeye sahip olanlar yeme içmeye az ilgi gösterme eğilimindedirler. Böyle bir durumda hastayı doktora götürme zamanı gelmiş olabilir, çünkü bunlardan acı çekenler kendilerini doktora götürmek için bile gerekli motivasyona ve enerjiye sahip olmayabilirler.

Dopamin aslında beynin uyarıcı etkileri nedeniyle eksitatör (uyarıcı) bir nörotransmitter olarak sınıflandırılırken, serotonin beyindeki sakinleştirici etkileri için bir inhibitör (sakinleştirici) nörotransmitter olarak sınıflandırılır. Fakat, dopamin bazı durumlarda hem önleyici hem de yavaşlatıcı olabilir. Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu ve kafein gibi uyuşturucu uyarıcılar dopamin düzeylerini arttırmak için kullanılır.

Serotonin Nedir

Serotonin beyinde inhibitör (sakinleştirici) bir nörotransmitterdir. Dopaminin aksine, serotonin beyinde uyarıcı etkilere sahip değildir, bu nedenle sadece sakinleştirici olarak kullanılır. Bununla birlikte, aynı zamanda beyinde önemli bir role sahiptir. Sizi sakinleştirebilir veya size iyi bir hava getirir. Serotonin iştahı, uyku döngüsünü düzenlemeye ve ağrıyı bastırmaya yardım eder. Bu kimyasalın eksikliği de depresyona neden olurken düşük dopamin seviyeleri Parkinson hastalığına neden olur. Dahası, düşük serotonin seviyeleri immünsupresyon gibi çeşitli hastalıklara kapı açabilir.

İyi bir serotonin dengesine sahip bir kişi kendini hayatta çok önemli hisseder. Dengesizlikleri olanlar intihara meyilli olabilir. Toplumdaki suçluların, düşük serotonin seviyesinden acı çekmesi daha olası. Geçmiş başarıları hatırlayarak, beyindeki serotonin artışını tetikleyebilirsin. Güneş ışığına maruz kalma bile, ışığın D vitamini sağlaması nedeniyle bu artışı tetikleyebilir. Bununla birlikte, cildinize zarar verebileceği için kendinizi güneş ışığına çok da fazla maruz bırakmayın.

Saplantı, dürtü, hafıza kaybı ve sinirlilik serotonin ilaçları ile çözülebilir. Bu ilaçlar sıklıkla kaygı ve depresyondan muzdarip olan hastalara reçete edilir. Serotonin ile yapılan diğer inceleme ise sentezlenmisidir. Serotonin (hidroksitriptamin – kimyasal adı) sütten, tahıllardan ve peynirden tüketilen amino asitlerden üretilir.

Serotonin ile Dopamin Arasındaki Fark

Serotonin ile dopamin arasındaki fark madde madde özetlenecek olursa;

Vücuttaki Etkiler

Dopamin Parkinson hastalığı ile ilişkilidir. Hareketler için gerekli salınım akışkanlarını tetiklediğinden vücudun etkin hareketler için dopamin dengesine ihtiyacı vardır. Buna karşın, vücut hareketlerinde serotoninin rolü açıkça tanımlanmamıştır, ancak diğer kimyasalları desteklemede etkileri vardır.

Beyindeki Etkileri

Motivasyon veya heyecan hissetmenizin nedeni beynin yeterli dopamin düzeyleri yüzündendir. Serotonin, diğer taraftan, ruh halinizi sakinleştirmenizi ve geliştirmenizi sağlar. Bu kimyasalların dengesizliği anksiyete ve depresyona neden olabilir. Serotoninden mustarip hastalarin intihar etmeyi düsünme ihtimalleri daha yüksektir. Aynı zamanda dürtüsellik artışına da eğilimlidirler. Aksine, dopamin eksikliği motivasyon eksikliğine neden olur.

Üretim

Dopamin amino asit tirozinden sentezlenirken, serotonin amino asit triptofandan sentezlenir. Hidroksilasyon ve dekarboksilasyon, serotonin nörotransmitterinin sentezinde iki işlemdir.

Özet

  • Dopamin ve serotonin beynin en önemli nörotransmitteridirler.
  • Dopamin mutluluk, heyecan, motivasyon vb.’den sorumludur. Dopamin eksitatör bir nörotransmitterdir ve tirozin amino asitten sentezlenir.
  • Serotonin, diğer taraftan, bir inhibitör nörotransmitterdir. Ruh halimiz, ağrı bastırma, uyku döngüsü, sosyal davranışlardan vb. sorumludur. Triptofandan sentezlenir. Anksiyete ve depresyon bozukluklarıyla bağlantılıdır.
  • Düşük dopamin ve serotonin seviyeleri Şizofreni hastalığı ile ilişkili olabilir.
  • Düşük dopamin ve serotonin seviyeleri ilaçlarla kontrol edilebilir.
  • Önemli: Depresyon, beynin dopamin ve serotonin dengesizliği dışında birçok faktörden kaynaklanabilir. Serotonin, dopaminin aynı zamanda bazı etkilere sahip olduğuna inanılsa da depresyon konusunu ele alırken tartışılan popüler bir nörotransmitterdir.

Serotonin ile dopamin arasındaki fark özetle bu şekilde. Sizin de eklemek istedikleriniz varsa yorum yazabilirsiniz.

Not: Yukarıda yazılanlar doktor tavsiyesi değildir.

Facebook Yorumları

CEVAP VER