Zerdüştlük ile İslam Arasındaki Fark

0
434

Zerdüştlük ve İslam, tarihsel kurucular tarafından kurulan ve Hinduizmin ardından orta doğuda ortaya çıkan tek tanrılı dinlerdir. Her iki dinin de diğer inançlı insanları zorla kendi dinlerine dönüştüren bir geçmişi vardır ve ikisi de dini uygulamalar düzenlemiştir. Buna rağmen, evrim, inanç ve pratik açısından ikisi arasında bazı farklar vardır. Bu makale, ikisi arasındaki temel farklılıkların bazılarını vurgulamaya yönelik bir girişimdir.

Bakınız: İslam ve Bahailik Arasındaki Fark

Zerdüştlük ile İslam arasındaki fark

Değişim Farklılığı

Zerdüştlük M.Ö. yedinci yüzyılda Pers (şimdiki İran)’da doğdu. Sasani İmparatorluğu döneminde Pers’in resmi dini idi. Zerdüşt bu dinin kurucusu idi. Zerdüşt, Tanrı tarafından cennete götürüldüğünü iddia etti. Ahura Mazda, evrendeki tüm iyi şeylerin yaratıcısıydı ve Ahura Mazda’nın ibadet edilen tek Tanrı olduğu iddia edildi. Bu tek tanrılı ideoloji, o dönemde toplumda geçerli olan çoktanrıcılık yüzünden başlangıçta direnişle karşılaştı. Fakat iktidar hanedanı bu dini himaye altına almış ve müslümanların İran’ı işgal ettiği ve İslam devletine dönüştüğü MÖ 7. yüzyıla kadar Pers’in resmi dini olarak varlığını sürdürmüştür.

Zerdüştlük ile İslam Arasındaki Fark

MS 5. yüzyılda Arap Yarımadası sürekli göç eden göçebe halkların ülkesiydi. Küçük gruplar tarafından Mekke’de yerleşim başladığında, çoksesliler farklı mezheplerin farklı Tanrılara inandıkları inanç yapısı haline geldi. Mekke’de, ay takviminin her günü için olmak üzere toplam 360 tapınak vardı ve Mekke, Arap Yarımadası’nın en önemli hac merkeziydi. Arabistan’da yaşayan insanlar için din asla bir ahlak kaynağı değildi. Açgözlülük, şiddet ve diğer etik dışı uygulamalar bu süre zarfında çok yaygındı. Kureyş topluluğu İslam’ın kurucusu Muhammed’in de mensubu olduğu Mekke’deki en güçlü kabileydi. Muhammed dini, Allah adına melek Cebrail tarafından kendisine gösterildiğini iddia ettiği gibi yaymaya başladı. Arap Yarımadası’nda ve Hint alt kıtasında ve Avrupa’da olmak üzere dünyanın geri kalanında giderek daha fazla insan İslam’ı benimsedi.

İnanç Farklılığı

Zerdüştçü düşünürler, sadece Ahura Mazda adında bir Tanrı’ya ve kötü güçlerin ruhu Ahura Mainyu olan bir rakibe inanır. İyi ve kötü arasında iyi olanın galip geleceği ve insanların da katılmaları gerektiği bir savaşa inanıyorlar. Savaşta hangi tarafta savaştığına bağlı olarak, ölümden sonra sonsuzluklarını geçireceklerdir.

Müslümanlar, yalnızca bir Tanrı’ya (Allah) inanır ve başka hiçbir Tanrı olmadığını düşünüyorlar. İnsan hayatının amacı, Allah’ın dileğine ve cennete kavuşana kadar yaşamayı sağlamaktır. İslamı takip edenler Muhammed’in “peygamberlerin mührü” (en büyük ve son peygamber) olduğuna inanmaktadır. Kur’an-ı Kerim’de şöyle der, ruh asla ölmez ve ölümden sonra bedensel görünümün dönüşümü gerçekleşir. Aynı zamanda, İslam’da insanlığın cennete ya da cehenneme götürüleceği zaman bir karar gününün geleceğine dair geniş bir inanç vardır.

Uygulama Farklılığı

Zerdüştlük, vücudun saf tutulması için birkaç kez banyo yapmak gibi ve normal yaşam tarzında pratik olarak uygulanması zor detaylandırılmış düzenlemelerle ibadet etmeye benzer ilkel geleneklerden bazılarına sahiptir. Zerdüştlüğün aşırı tartışmalı bir dini uygulaması, ensest ve çokeşliliktir ve Zerdüşt’e göre yeni doğanın ruhu ve bedeni saftır. M.Ö. 7. yüzyıldaki iktidar hanedanı bu uygulamayı kabul etmesine rağmen, Zerdüştlüğün takipçileri arasında bile bir muhalefet noktası olmayı sürdürüyor. Bir diğer tartışmalı uygulama, takipçiler arasındaki farklı sınıf ayrımıdır.

Öte yandan İslam takipçileri, günde 5 defa dua eder ve yıl içinde bir ay aç kalırlar. Bazı durumlarda fakirlere para ve yemek bağışında bulunmak gibi bazı zorunlu törenler vardır. Mekke’yi ziyaret etmeyi gönüllü olarak yapmak anlamına gelen Hac ibadeti de vardır. İslam sınıf veya inanç temelinde ayrımcılık yapmaz.

Dini Metin Farklılığı

Kuran, Muhammed’e melekler aracılığıgla vahyedilen ayetler içeren İslam’ın dini metnidir. İslam’da diğer peygamberler tarafından anlatılan hikayeleri de içeren metinler de vardır.

Öte yandan Zerdüştlüğün dini metni Avesta olarak bilinir. Kitap, Ahura Mazda’yı öven ilahileri ve festival süresince yapılacak ritüelleri içerir. Kitap Sasani hanedanında tamamlanmıştır.

Takipçi Farklılığı

Zerdüştlük, dinin Persler tarafından sıkı sıkıya uygulanması için kurulmuştu ve başka yerde bulunan insanlara bu dini uygulamaya izin verilmedi. Müslüman hükümdarlar tarafından zulüm korkusu nedeniyle Zerdüştlerin İran’dan Hindistan’a dev göçlerle götürülerek dinin İran ile sınırlandırılmasının nedeni buydu. Bugün din, İran’ın bazı bölgelerinde ve kuzey Hindistan’daki bazı yerlerde sınırlıdır. Dünyada yaklaşık yüz bin Zerdüşt var ve bunların neredeyse yüzde altmışı Hindistan’da yaşıyor.

Öte yandan İslam, Arap Yarımadasında ortaya çıkmış ve tüm Orta Doğu, Avrupa ve Hint alt kıtasına yayılmıştır. İslam vaizleri, İslam’ı kuvvetli bir şekilde yaymak için gayret gösterdi. Bugünün dünyasında Müslüman nüfusu yaklaşık 1,5 milyardır.

Zerdüştlük ile İslam Arasındaki Fark

Zerdüştlük ile İslam arasındaki fark özetlenecek olursa;

  • İslam 7. yüzyılda Muhammed tarafından kuruldu; Zerdüştlük, Zerdüşt tarafından M.Ö. 7. yüzyılda kurulmuştur.
  • Zerdüştler sadece Ahura Mazda adında bir Tanrı’ya inanır; Müslümanlar tek bir Allah’a inanırlar.
  • Zerdüştlük ensesti yaymaktadır; İslam, ensesti yasaklar.
  • Zerdüştlük İran ve Hindistan ile sınırlıdır; İslam ise dünyaya yayılmıştır.
  • Zerdüştlüğün kutsal metni Avesta’dır; Kuran, İslam’ın kutsal metnidir.
  • Zerdüştler uygulaması zor ayinlere devam eder; Müslümanlar daha az zor dini ritüller yapar.
  • Zerdüştlerin mevcut dünya nüfusu yaklaşık 100 bindir; müslümanların nüfusu ise yaklaşık 1,5 milyardır.

Zerdüştlük ile İslam arasındaki fark özetle bu şekilde. Sizin de eklemek istedikleriniz varsa yorum bırakınız.

Facebook Yorumları

CEVAP VER