Adam Smith ile Karl Marx Arasındaki Fark

0
784

Adam Smith ve Karl Marx geçtiğimiz yüzyılın en etkili ekonomistleri olarak görülür. Adam Smith ulusların refahının üreticilerin istedikleri ürünü üretip sattıkları, tüketicilerin de istedikleri ürünü alıp tükettikleri serbest piyasa ekonomisiyle olacağını ileri sürmüştür. Ve çarkların kendiliğinden döndüğü bu serbest piyasayı “Görünmez El” olarak ifade etmiştir. Adam Smith’in teorisine göre her birey kendi fayda ve kazancını maksimuma çıkarmaya çalışacaktır. Böylece tüketici sadece kendisine faydasının fazla olduğunu düşündüğü ürünlere fazla değer verecek, az olduğunu düşündüğü ürünlere ise daha az fiyat biçecektir. Böylece üretici de tüketici tarafından kabul görmeyen ürünleri ya piyasadan çekecek ya da daha iyisini üretmeye çalışacaktır. Bu idealistik ekonomi tezine göre piyasada hiç üretim fazlası olmayacak ve hem üretici hem tüketici maksimum seviyede kazanç sağlamış olacaktı. Böyle bir ekonomik sistem içinde devletin herhangi bir etkisi de olmayacaktı.

Adam Smith ile Karl Marx Arasındaki Fark

Bunun tersi olarak, Karl Marx Das Kapital’de işçilerin ve çalışan sınıfın kapitalistler veya fabrika/üretim sahipleri tarafından suistimal edileceğini, ve kapitalist sistemin zenginlere zaten daha fazla seçenek ve avantaj sunduğunu, toplumu fakir tabakasını da zaten oyuna yenik başlattığını ileri sürer. Buna göre zengin daha zengin, fakir daha fakir olacaktır. Kapitalist her zaman işçileri için daha düşük ücret teklif edecek iyi bir pozisyondadır. Zira kaybedecek birşeyi yoktur. Karl Marx bir ürünün asıl değerinin o ürün için harcanan insan gücüyle doğru orantılı olduğunu ileri sürer. Adam Smith’ten bu yönde ayrıldığı pek çok nokta vardır.

Karl Marx toplumda burjuva ve proleterya şeklinde iki sınıf bulunduğunu ve bu sınıfların konumlarını kapitalizmin doğası gereği hep koruyacağını söyler. Burjuva burjuva kalacaktır, işçi ise işçi. Varlıklı zengin sınıf sadece iş makinalarını ve fabrikaları elinde bulundurmakla kalmaz, medyaya, üniversitelere, hükümete, bürokrasiye de nüfuz eder. Bundan dolayı sosyal statüleri değişmez durumdadır. Fakir ise hep fakir kalacaktır. Karl Marx devrim ile tüm varlıkların insanlar arasında kollektif mülkiyet anlayışıyla eşit paylaşılması gerektiğini ve böylece herkesin eşitleneceğini savunur.

Adam Smith ise en ideal sistemin kapitalizm olduğunu savunur ve devrim benzeri kalkışmaların stabiliteyi ve istikrarı bozacağını düşünür. Adam Smith bireyin kendi faydasını maksimize etmek için sıkı çalışacağını ve bu şekilde bir çalışmanın hem topluma hem bireye değer katacağını düşünür.

Özetle hem Adam Smith hem Karl Marx bazı temel konularda hemfikirdirler fakat ürünlerin üretim metotları ve kaynakların dağıtımı noktasında ayrılırlar.

Adam SmithKarl Marx
adam smithKarl_Marx
Doğum5 Haziran 1723, İskoçya5 Mayıs 1818, Prusya Krallığı
Ölüm17 Temmuz 1790(1790-07-17) (67 yaşında), Edinburgh, İskoçya14 Mart 1883(1883-03-14) (64 yaşında) (bronşit), Londra, İngiltere
EğitimKlasik ekonomiMarxism, Komünizm, Sosyalizm, Hegelizm
İlgi AlanlarıPolitik felsefe, etik, ekonomiPolitika, ekonomi, felsefe, sosyoloji, iş gücü, tarih, sınıf mücadelesi.
Önemli fikirleriKlasik ekonomi, modern serbest piyasa, “görünmez el”.Marxism’in mimarı (Engels ile birlikte), artı değer, emek teorisi, işçi sınıfı, Komünist Manifesto, Das Kapital, tarihsel materyalizm.
PAYLAŞ

Sizin de söyleyecekleriniz varsa lütfen yazın