Ay Tutulması ile Güneş Tutulması Arasındaki Fark


0
1 paylaşım

Tutulmalar ve geçişler, bir gök cisminin kısmen veya tamamen başka bir gök nesnesinin üzerini kapladığı astronomik olaylardır. Bu yazıda ay tutulması ile güneş tutulması arasındaki fark nedir, ne değildir onu inceleyeceğiz.

Yeni ay dünya ile güneş arasına girdiğinde güneş tutulması gerçekleşirken, dünyanın gölgesi ayın üzerine düştüğünde ay tutulması gerçekleşir.

Eğer bir gezegen dünya ile güneş arasında gelirse ve Güneş’e karşı siyah bir nokta gibi görünürse, buna gezegen geçişi denir.

Tutulma Türleri

Dünyadan, 2 tür tutulmayı görebiliriz; güneş tutulması ve ay tutulması. Her iki tutulma da, güneş, dünya ve ay düz veya neredeyse düz bir şekilde hizalandığında meydana gelir. Gökbilimciler, bu durumu Antik Yunan dilinde “sıralanmış” anlamına gelen syzygy veya syzygia olarak adlandırırlar.

Tutulma (eclipse) teriminin kökleri de eski Yunancada da bulunur – başarısızlık ya da düşme anlamına gelen ékleipsis kelimesinden gelir.

Güneş ve ay tutulması, bilim adamlarını ve insanları yüzyıllarca büyülemiştir. Antik çağlarda, tutulmalar korkulacak fenomenler olarak görülüyordu – birçok kültür, güneşin veya ayın geçici olarak karartılmasını açıklamak için öykü ve efsaneler türetmiştir.

Güneş Tutulmaları

Güneş tutulmaları sadece yeni ayın dünya ile güneş arasında girdiği ve bu 3 gök cisminin şu sırada dizildiği zaman meydana gelir: dünya-ay-güneş.

Her yıl 2 ila 5 arasında güneş tutulması gerçekleşir.

Ay tutulması ile güneş tutulması arasındaki fark; ay dünya ile güneş arasına girdiğinde güneş tutulması, dünyanın gölgesi ayın üzerine düştüğünde ay tutulması olur.
Ay tutulması ile güneş tutulması arasındaki fark; ay dünya ile güneş arasına girdiğinde güneş tutulması, dünyanın gölgesi ayın üzerine düştüğünde ay tutulması olur.

3 çeşit güneş tutulması vardır: tam, kısmi ve halka şeklinde. Ayrıca, dairesel ve tam tutulmanın kombinasyonu olan nadir görülen bir hibrit güneş tutulması da vardır.

Tam Güneş Tutulması

Dünya’dan görüldüğü şekliyle ay güneşi tamamen örttüğü zaman, tam güneş tutulması gerçekleşir. Böyle bir tutulma sırasında tam tutulma sadece dar bir kemer şeklinde, genellikle yaklaşık 160 km genişliğinde ve 16,000 km uzunluğunda sınırlı bir alandan görülebilir. Bu alanın dışındaki bölgeler Güneş’in kısmi tutulmasını görebilir.

Tam Güneş Tutulması
Tam Güneş Tutulması

Hiçbir koruyucu gözlük olmadan güneş tutulması gözünüze ciddi zarar verebilir. Bir güneş tutulmasını güvenli bir şekilde izlemenin tek yolu, koruyucu gözlükler takmaktır.

Kısmi Güneş Tutulması

Kısmi güneş tutulması, ayın güneşin sadece diskini kısmen kapladığında gerçekleşir.

Kısmi Güneş Tutulması
Kısmi Güneş Tutulması

Halka Güneş Tutulması

Ay, güneş diskinden merkezi olarak geçerken güneşten daha küçük göründüğünde halka şeklinde bir güneş tutulması oluşur. Bu esnada güneş ışığı parlak bir yüzük ya da halka şeklinde görünür.

Halka Güneş Tutulması
Halka Güneş Tutulması

Hibrid Güneş Tutulması

Hibrid güneş tutulması, ender gerçekleşen bir güneş tutulması şeklidir. Hareketi boyunca halkadan tam güneş tutulmasına veya tam tersi olacak şekilde değişerek gerçekleşir.

Ay Tutulmaları

Ayın kendi ışığı yoktur. Yüzeyi güneş ışınlarını yansıttığı için parlar. Dünya güneş ile ay arasına girip güneş ışınlarının doğrudan aya ulaşmasını engellediğinde ay tutulması gerçekleşir. Ay tutulmaları sadece dolunayda gerçekleşir.

3 çeşit ay tutulması vardır: tam, kısmi ve gölgeli.

Tam Ay Tutulması

Dünyanın gölgesi, ayın yüzeyinin tamamını kapladığında, tam bir ay tutulması gerçekleşir.

Tam Ay Tutulması
Tam Ay Tutulması

Kısmi Ay Tutulması

Ay’ın yüzeyinin sadece bir kısmı Dünya’nın gölgesi tarafından engellendiğinde kısmi bir ay tutulması gözlemlenebilir.

Gölgeli Ay Tutulması

Ay dünyanın gölgesinin zayıf kısmından geçtiği zaman gölgeli bir ay tutulması olur.

Gezegen Geçişleri

Bir gezegen dünya ile güneş arasına girdiğinde, buna transit ya da geçiş denir. Dünya ile güneş arasına giren tek 2 gezegen Venüs ve Merkür‘dür çünkü dünyanın yörüngesinde olan tek gezegenler onlardır.

2000-2199 yılları arasında toplam 14 Merkür geçişi olacak. Ancak, Venüs geçişleri çok daha nadirdir. Bu yüzyılda sadece 2 Venüs geçişi olacaktır ve onlar da 2004 ve 2012 yıllarında gerçekleşmiştir.

Ay Tutulması ile güneş tutulması arasındaki fark özetle bu şekilde. Sizin de eklemek istedikleriniz varsa yorum yazınız.

Facebook Yorumları

Beğendiniz mi? Arkadaşlarınızla da paylaşın!

0
1 paylaşım

0 Yorum

Sizin de söyleyecekleriniz varsa lütfen yazın