Bitcoin Bankaların Yerini Alabilecek mi?

ABD Federal Rezervi’nin bankalar arasındaki transferleri temizlemek için kullandığı dijital hizmetler, çarşamba günü birkaç saat boyunca bir “operasyonel hata” nedeniyle devre dışı kaldı. Bunun üzerine Bitcoin sahipleri, coin madenciliği yapan tüm bilgisayarlar arasında dağıtılan ödeme ağlarının güvenilirliğinden bahsetmeye başladı.

Bir kripto ödünç verme şirketi olan BlockFi’nin CEO’su Zac Prince, Twitter’da yalnızca kripto üzerinden yapılan ödemelerin “normal şekilde işlemeye devam ettiğine” işaret etti.

Bitcoin satın alma ve tutma lehine öne sürülen argümanların başında, kripto paraların nihayetinde bankaların yerini alacağı çünkü para saklama ve transfer hizmetlerine artık gerek kalmayacağı argümanı geliyor. Bunun da Bitcoinleri son derece değerli hale getireceği ve “kirli” olarak nitelendirilen dolarları rafa kaldırıp Bitcoin’e sahip olanların tek gerçek paraya sahip olacak kişiler haline geleceği düşünülüyor.

Paranın kim tarafından yaratıldığına dair yaygın bir yanlış kabul var

Herhangi bir varlığı paraya dönüşmesi umuduyla tutmak, elbette uzun vadeli bir yatırım stratejisidir. Ama bu düşünce, aynı zamanda doların nasıl çalıştığına ve onu halihazırda kimin yarattığına dair kusurlu bir anlayışı da ortaya koyuyor. Şu anda ABD’de ve herhangi bir gelişmiş ekonomide para işlevi gören şeylerin çoğu hükümetten gelmiyor; ticari bankalardan geliyor. Bankalar sadece para tutmakla ve onu transfer etmekle kalmayıp aynı zamanda parayı yaratan kurumlar olarak işlev görüyor.

Bu konudaki yanlış anlaşılma oldukça yaygın olduğu için 2014’te İngiltere Merkez Bankası işleri açıklığa kavuşturmak amacıyla “Modern Ekonomide Para Yaratma” adlı bir kitap çıkardı. Üniversite ders kitapları, bankaların mevduat alıp sonra ödünç verdiklerini öğretirken İngiltere Merkez Bankası, bunun tam tersi olduğunu açıkladı. Ticari bir banka önce krediyi vermeye karar verir; ardından hesabınızdaki bakiyeyi doldurur. Bu, yerine konulması gereken miktar, yepyeni ve sıfırdan yaratılan bir kredi parasıdır.

  Bitcoin Belirsizliklere Karşı Bir Sigorta Görevi mi Görüyor?

Bitcoin borsalarının yaptığı şey bankaların yaptığının aynısı mı?

Bitcoin destekçileri tarafından alaya alınan “itibari para”, genellikle altın gibi bir varlık tarafından desteklenmeyen devlet tarafından çıkarılan para birimi olarak tanımlanır. Ancak vergi ödemek gibi amaçlarla kullandığımız çok sayıda itibari para, aslında hükümetler tarafından düzenlenen ancak ticari bankalar tarafından üretilen bir grup kredidir.

Yeni kredi parası yaratmak iyi bir şey olarak görüldüğü için yüzyıllar geçtikçe insanlar kredi vermenin yeni yollarını bulmuşlardır. ABDli tarihçi Rebecca Spang, “Fransız Devriminde Eşya ve Para” adlı kitabında, devrim öncesi Fransa’daki monarşinin tefecilik yasalarını aşmak için yatırımcılardan toplu ödemeler aldığını ve ömür boyu kira olarak geri ödediğini belirtiyor. 21. yüzyıl Amerika’sında, gölge bankalar düzenlemelerden kaçınmak için banka değilmiş gibi davranıyor. Ancak kârlar çok iyi olduğu için borç verme işlemi her zamanki gibi devam ediyor çünkü bu, herhangi bir dağıtılmış bilgi işlemle ya da bahisle durdurulamıyor.

Tüm bunlar, Bitcoin etrafında toplanan yatırımcıların halihazırda anladığı noktalar. Prince’in BlockFi’si örneğini ele alalım. Şirket, Visa ile ortak bir girişim olan bir kredi kartı başlatıyor. Kart, alışverişleri havayolu milleri yerine Bitcoin ile ödüllendiriyor. Satın alımlar, diğer herhangi bir kredi kartı gibi tüketici kredisi ile ödeniyor.

Başka bir kripto finans şirketi olan Nexo, Bitcoin’e karşı %60 kredi-değer oranında itibari parayı nakit olarak ödünç veriyor ve bu kredi, yepyeni bir kredi parası olarak yaratılıyor. Aynı şekilde, bir kripto para komisyonculuğu olan Kraken Financial da size bir coinin satın alma fiyatının bir kısmının ödünç verileceği sözde bir marjin hesabında işlem yapmanıza izin veriyor.

Bu şirketlerin dili tamamen devrim niteliğindedir. BlockFi, “finansın geleceğini” vaat ederken perşembe günü ilk halka arz için başvuru gerçekleştiren bir kripto para borsası olan Coinbase de “dünya için açık bir finansal sistem oluşturmak” istediğini söylüyor. Ancak aslında hepsinin yaptığı şey, kredilerden ücret ve faiz kazanmaktır. Oldukça kârlı olduğu için itibari kredili para üretiyorlar.

  Janet Yellen'a Göre Bitcoin Verimsiz Bir Kripto Para

Bitcoin, halihazırda sahip olduğumuz sistemi güçlendirmenin iyi bir yolu olarak ortaya çıkıyor. Çünkü bu sisteme dair yolunda gitmeyen pek çok nokta var. İnsanların en çok ihtiyaç duyduğu an olan kriz anlarında bankalar kredi vermeyi bıraktığı için kredi parası arzı istikrarsız olabilir. Küçük kredilere ihtiyacı olan kişilere ucuz kredi vermek için çok az teşvik var. Ancak şu ana kadar Bitcoin’in bu problemleri düzeltmek için yaptığı pek bir şey yok gibi görünüyor ve sürecin nasıl ilerleyeceği de hiç net değil.

İtibari krediyi herkes için daha iyi hale getirmek amacıyla sıkı bir çalışma gerçekleştirmek gerekiyor. Dünyaya çıkılması ve finansal sistemin dışındaki insanlarla tanışılması, ardından borç verenlerin, onları getirecek ürünler sunmaya teşvik edilmesi gerekiyor. Borç para vererek çok kâr eden insanlarla zahmetli pazarlıklar yapmak zorundasınız.

Bitcoin, dünyada yeni bir varlık olduğu için bunların hiçbiri kendi başına gerçekleşmeyecek. Bitcoin kreditörleri yeni bir siyasi parti gibi bir şey vaat ediyor: “İnsanlar için sağlam para!” Yine de şimdiye kadar sadece başka bir bankacı grubundan ibaret gibi görünüyorlar.

Bu haberle ilgili siz ne düşünüyorsunuz?

Bir Cevap Yazın