Blok Zinciri Tabanlı Merkezi Olmayan Borsalar Önemli Riskler Taşıyor

Önemli Gelişmeler

GameStop alım satım dalgalanmasıyla bağlantılı olayların ardından merkezi olmayan borsaların ana akım haline gelme potansiyeliyle ilgili tartışmalar başladı.

Spesifik olarak pazara erişim, bireysel ve kurumsal yatırımcıların pazara nasıl erişebilecekleri arasındaki farklar ve bu süreçte merkezi üçüncü taraf kuruluşların rolü hakkında sorular soruluyor. Piyasaya dair konuşmalarda sürekli olarak ön plana çıkan konuların başında merkezi olmayan ticaret potansiyeli ve blok zincirinin, bu fikrin gerçeğe dönüşmesine nasıl yardımcı olabileceği geliyor.

Başka bir deyişle blok zinciri, merkezi olmayan ticaret platformlarının geliştirilmesine nasıl yardımcı olabilir ve piyasa katılımcılarının bu fikirle ilgili olarak farkında olması gereken risklerden bazıları nelerdir?

Mevcut merkezi yöntem birtakım hatalara sebebiyet veriyor

İlk bakışta, popüler merkezi olmayan borsa Uniswap’in bir klonuna dayanan SushiSwap dikkat çekerken bunların sorunları da dahil olmak üzere bu konuda bazı örnekler mevcut olduğu için yenilikçi olmanın yanı sıra iyileştirme gerçekleştirilmesi için yapılması gereken bazı uygulamalar bulunuyor.

Amerika Birleşik Devletleri’nde işlemlerin tamamlandığı ve yerleştiği mevcut merkezi yöntem açıkça çok sayıda fayda sağlıyor ancak hatasız ilerlemiyor.

Bu mevcut sürecin basitleştirilmiş bir görünümünü ele alırsak; merkezileştirilmiş ticaret borsaları, bir menkul kıymet almak veya satmak isteyen kişinin veya kurumun yanı sıra bu işlemlerin karşı tarafını, bir tüzel uzlaştırma kişiliğini ve belki düzenleyiciler veya alacaklılar gibi ilgili diğer üçüncü taraf kuruluşları içeriyor.

Bu kurulum genellikle dahil olan tüm kuruluşlar için sorunsuz ve adil bir şekilde işliyor olsa da çok değişken menkul kıymetler etrafındaki vadeli işlem faaliyetleriyle ilgili olarak alınan önlemlere ilişkin öfkenin gösterdiği üzere iki ana konu ön plana çıkıyor.

Bunlardan birincisi; piyasa mutabakatı, karşı taraf faaliyeti ve teminatlandırma süreçlerinin nasıl işlediği ve etkileşime girdiği konusunda bir anlayış eksikliği bulunuyor. İkincisi ise bu şeffaflık ve harici üçüncü taraf firmaların etkisinin olmaması nedeniyle başlatan kuruluş herhangi bir özel politikayı ihlal etmemiş olsa bile ticaretin bazı yönlerinin sınırlı bir uyarı ile askıya alınması veya durdurulması mümkün oluyor.

Bu bağlam göz önünde bulundurularak son zamanlarda blok zinciri ve kripto ile ilgili her şeye yönelik yeniden canlanan ilgi göz önüne alındığında merkezi olmayan borsa (DEX) fikri giderek daha popüler görünüyor.

İzlenebilir, şeffaf ve eşler arası bir ticaret alternatifini, mevcut işlemlerin tamamlanması için gereken birden fazla güne karşılık neredeyse gerçek zamanlı bir uzlaşmayla etkinleştirmek, dahil olan herkes için bir kazan-kazan durumu olarak değerlendiriliyor.

Bununla birlikte daha yakından bakıldığında merkezi olmayan borsaların ana akım haline gelmesi için dikkate alınması gereken birkaç önemli husus bulunuyor.

Güvenlik meselesi

Kripto saklama ve ticaretin merkezi olmayan versiyonunun savunucuları, genellikle yatırımcıların özel anahtarları doğrudan sakladıkları sözde “Özel Anahtarlar Yasası”na atıfta bulunuyor. Bunların hepsi iyi ve onu itibari para tabanlı seçeneklerden ayıran kripto varlıkların doğrudan sahipliğini yansıtıyor olsa da yaygın olarak benimsenmesi açısından pratik mi?

Merkezi borsalar ve diğer üçüncü taraf kuruluşlar, piyasa katılımcıları tarafından memnuniyetle kabul edilen hizmetler olan saklama hizmetleri aracılığıyla önemli bir katma değer sunuyor.

Başka bir deyişle, her yatırımcı tüm fiziksel hisse senetlerinin veya tahvil sertifikalarının tam velayetinden ve siber güvenliğinden gerçekten sorumlu olmayı istiyor mu?

Ön izleme problemi

İşin garibi, mevcut merkezi borsa modelinin birincil eleştirilerinden biri ve aynı zamanda bazı merkezi olmayan borsalar için de bir risk olarak sipariş akışları için ödeme yapma meselesi ön plana çıkıyor. Madenciler işlemleri onayladıkça bu madencilerin veya madencilik havuzlarının bu işlemleri önden izleme ve potansiyel olarak piyasa manipülasyonuna katılma riski bulunuyor.

DEX ticaret botları tarafından 30 günlük bir süre içinde 100 milyon doların üzerinde “kazıma” olasılığı ile bu soyut bir risk olarak kalmaktan çıkıyor.

Sipariş akışları için ödeme yapma uygulaması artık daha yaygın bir bilgi olmasına ve daha yakın zamanda merkez aşamaya taşınmadan önce onlarca yıldır gerçekleşmesine rağmen madencilik havuzlarının önden çalışan ticaret riski henüz önemli ölçüde tartışılmıyor. Özellikle merkezi olmayan borsalar varsayılan olarak halka açık bir blok zincirinde çalışma eğiliminde oldukları için bu, madencilik havuzlarının herhangi bir yerde bulunabileceği anlamına geliyor ve DEX konusunayönelik potansiyel jeopolitik riski de beraberinde getiriyor.

Likidite sorunu

Herhangi bir borsa veya pazar yeri, ilan edildiği gibi işlev görmesi için o borsada işlem gören tüm finansal araçlar ve varlıklar için likidite gerektiriyor. Böyle bir beklenti ise birçok merkezi olmayan borsa için çeşitli nedenlerle açık bir sorun olmaya devam ediyor.

İlk olarak, uzman olmayan kullanıcılar arasında hâlâ bir bilgi ve eğitim açığı bulunuyor; yani birçok potansiyel kullanıcı bu seçeneklerin var olduğunu bile bilmiyor.

İkincisi, merkezi olmayan borsalardaki ortalama işlem hacmi, merkezi borsaların işlem hacminin hâlâ küçük bir yüzdesini oluşturuyor. Bu durum ise bu seçeneklerin ortaya çıkan doğasının yanı sıra büyük ölçüde kripto ekonomisinin sınırlı kapsamının bir fonksiyonu oluyor.

Son olarak bu borsaların çok merkezi olmayan doğası, pazarın parçalanmış olması, birlikte çalışabilirlik, işlem gerçekleştirme hızı ve maliyet ile fiyatlandırma açısından şeffaflık ile ilgili endişeleri arttırdığı anlamına geliyor.

Merkeziyetsizlik, finans piyasalarında devam etmekte olan önemli bir trend olarak öne çıkıyor ve Bitcoin gibi belirli kripto paralar tarafından yönetilen bu eğilim, ticaret borsalarına da hızla kayıyor.

Bununla birlikte son kongre oturumlarında vurgulanan meseleleri tam olarak kabul ederek daha geniş çapta kabul etmeden önce merkeziyetsizliğe dair çözülmesi gereken çok sayıda açık madde dikkat çekiyor.

Merkezi ve merkezi olmayan borsalar arasındaki bu çekişmenin nasıl geliştiğini görmek ilginç olacak ve piyasa katılımcılarının her iki sektördeki eğilimleri de temkinli bir şekilde izlemesi gerekecek.

Haberlerimizi Telegram kanalımızdan, Twitter, Facebook, Instagram ve Reddit hesaplarımızdan takip edebilirsiniz.

Bu haberle ilgili ne düşünüyorsunuz?

Güncel Haberler

Uzmanlar Açıkladı: Bitcoin ve Dogecoin Arasındaki 3 Önemli Fark

2013 yılında bir şaka kripto parası olarak üretilen Dogecoin, geçtiğimiz günlerde 0.69 Dolarlık rekor bir seviyeye ulaştı. Peki, Bitcoin...

Haberlerimizi Telegram kanalımızdan, Twitter, Facebook, Instagram ve Reddit hesaplarımızdan takip edebilirsiniz.

Send this to a friend