Bolşevik ve Menşevik Arasındaki Fark

1
1763

 

Bolşevik ve Menşevik Ayrışmasının Kökeni

Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi 2. Kongresi 57 delege ile 1903 yılında Brüksel’de yapılır. Kongre kavgalı ve tartışmalı bir şekilde geçer. Kongrenin başkanı Rus Marksist entelijensiyasının kurucusu ve babası Georgi Plehanov idi. Delegeler Belçika’da kendilerini rahatsız hissetmiş ve daha sonra Londra’ya geçmişlerdi. Toplantılar kafe ve barlarda yapılıyordu ve tartışmalar çok hararetli, ayrılıkçı ve hatta saç çekmeye kadar varan şiddet olaylarıyla geçiyordu. Kongre esnasında partinin iki ayrı gruba ayrıldığı çok açık ve net olarak görülüyordu: Bolşevikler (çoğunluk) ve Menşevikler (azınlık).

Bolşevikler isimlerini partinin editoryal yayın organı Iskra üzerinden dönen tartışmalar sayesinde kazandılar. Menşevikler de “azınlık” ismini pek de akıllıca olmayan bir hareketle kabul ettiler zira parti içinde gerçekte çoğunluk olan onlar idi. Hem menşevikler hem de bolşevikler kapitalizmi yok etmek ve Çarlık rejimini yıkmak için sabırsızlanıyorlardı. Martov öncülüğündeki menşevikler büyük, herkese açık ve farklı fikirlerden oluşan bir parti ideolojisini benimsediler. Liberaller ile çalışabileceklerini ve şiddet kullanmayacaklarını dile getirdiler. Lenin öncülüğündeki bolşevikler ise daha radikal devrimciler idi ve çok da vicdan ve yumuşakbaşlılık gibi konseptlere yakın değil idiler.

Lenin’in demokrasi için vakti yoktu ve kalabalıklara çok güvenmiyordu. Küçük, disiplinli ve her dediğini yapacak üyelere sahip bir parti ile işleri daha rahat, kolay ve hızlı halledebileceğine inandı.

Hatta Lenin notlarında kendi grubunu yani boşlevikleri “sertler, katılar” olarak, menşevikleri ise “yumuşaklar” olarak tanımlamıştır. Lenin açıktan kavgaları sonu olmayan ve bir netice vermeyen tartışmalara tercih etmiştir. Lenin bu yaklaşımlarından ötürü elitist ve diktatör olmakla suçlandı. Genç Troçki Lenin’e sürekli olarak yaptıklarının diktatörlük olduğunu söylemiştir ve Lenin “başka bir yol yok” şeklinde cevap vermiştir.

Ayrışma

1900 yılında 33 yaşında olan Lenin Plekhanov ile birlikte Münih’te (o zaman Martov 29 yaşında ve Troçki 23 yaşındaydı) Iskra adında bir dergi çıkarmaya başladılar. Lenin derginin baş editörü, Martov ve Plekhanov ise baş yazarlarıydı. Daha sonra kongrede yeni bir merkezi komite, parti konseyi ve Iskra için yeni bir editöryal kadro kurulması kararlaştırıldı. Lenin bunu fırsat bilerek derginin tüm yönetimini ele geçirdi ve dergideki üç menşeviği editöryal kadrodan çıkardı. Martov öfkeli bir şekilde dergiden ayrıldı ve Lenin’i dergi yönetiminde tek başına bıraktı.

Partinin daha sonra Cenevre’deki konferansı çok sert geçti ve Martov Lenin‘e kişisel saldırılarda bulundu. Toplantıda menşevikler çoğunluktaydı ve toplantının yapılmasını önlemeye çalışan ve fakat başarısız olan Lenin toplantı odasından şiddetle çıktı ve kapıyı çarptı. Lenin 16 Kasım’da parti konseyinden ve derginin editöryal kadrosundan istifasını açıkladı. Iskra tekrar bir menşevik yayın organı haline döndü. Bu ayrılığın artık geri dönüşü yoktu. İki grubu birleştirme çabaları Lenin’in menşevik nefretinden ötürü başarıya ulaşmadı.

Bolşevikler Kimlerdir?

Bolşevik kelime anlamıyla “çoğunluk” demektir. Marksist Rus Sosyal Demokrat İşçi Parti’sindeki bir grubun adıdır. Daha sonra Lenin ve Lenin ideolojisini takip eden ve destekleyen kişilere Bolşevik dendi. Ekim Devrimi ile Bolşevikler yönetime geçti. Bolşevikler Sovyetler Birliği’nin kurucuları olarak adlandırılabilirler.

Bolşevik ve Menşevik Arasındaki Fark
Bir grup Bolşevik.

Bolşeviklerin Rusya tarihindeki etkisi çok büyüktür ve hatta Bolşevizm denen ideolojinin de doğmasına sebep olmuştur. Bolşevist terimini ilk kullanan kişi Troçki’dir.

Menşevikler Kimlerdir?

Menşevik kelime anlamıyla “azınlık” demektir. Lenin ile Martov arasındaki çatışmanın neticesi olarak Menşevikler ortaya çıkmıştır. Martov’u ve onun fikirlerini destekleyenlere Menşevik denir.

Bolşevik ve Menşevik Arasındaki Fark

Bolşevik ve menşevik arasındaki fark özetlenecek olursa;

Menşevikler:

(i) Menşevikler Aleksandr Kerenskiy liderliğinde küçük bir azınlık grubu temsil eder.

(ii) Menşevikler Fransa ve Britanya’da olduğu gibi bir hükümet şekli olan parlamentonun yavaş ve kademeli adımlarla kurulması gerektiğine inandı.

(iii) Herkese açık ve sistemle düzgün bir şekilde çalışabilen bir parti ideolojisini savundular.

Bolşevikler:

(i) Bolşevikler Lenin önderliğinde sosyalistlerden oluşan büyük bir çoğunluk idi.

(ii) Bolşevikler devrim için çalışma isteğindeydiler. Üyelerini ve üyelerinin kalitesini kontrol altında tutan disiplinli bir parti ideolojisini benimsediler.

(iii) Bolşevikler partiyi devrime ulaşabilmek için bir enstrüman olarak gördüler.

Bolşevik ve menşevik arasındaki fark özetle bu şekilde. Sizin de eklemek istedikleriniz varsa lütfen yorum yazınız.

PAYLAŞ

1 YORUM

  1. Rusça’da Bolşeviğin kelime anlamı çoğunluk demektir ancak o dönem Bolşevik olarak anlandırılan grup aslında Lenin etrafında toplanmış parti içinde sayı olarak az olan grup idi, aynı zamanda Menşevik yani Rusça’da azınlık anlamına gelen grup ise sayı olarak çoğunlukta bulunuyor ve Kerensiky etrafında toplanmış bulunuyor idiler. Yazdığınız yazı herhangi bir tabana oturmamakta ve yanlış bilgiler içermektedir, insanları doğru bilgilendirmek adına düzenleme yapmanızda fayda var.

Sizin de söyleyecekleriniz varsa lütfen yazın