Dual Federalizm ile Kooperatif Federalizm Arasındaki Fark

0
105

Dual federalizm ile kooperatif federalizm arasındaki fark bu yazımızın konusu.

Bu yazıda dual federalizm ya da diğer adıyla ikili federalizm veya çift federalizm ile korporatif federalizm arasındaki farkları detaylı inceliyor olacağız. Fakat öncesinde dual federalizm nedir, korporatif (kooperatif) federalizm nedir buna bakalım. Sonra farklarını inceleyelim.

Federalizm; merkezi hükumetin tüm gücü elinde bulundurmadığı ve bu gücü diğer kurucu eyalet ve bölgelerle paylaştığı hükumet şeklidir. Federalizmin hem ulusal hükumetler hem de vatandaşları için sayısız yararları vardır. Vatandaşlara kendi halklarını yönetmede aktif bir rol almalarını sağlarken aynı zamanda merkezi yönetimin bir parçası olarak demokratik kuralların uygulanmasını teşvik eder. Güç merkezi yönetimde toplanmak yerine, kurucu eyaletlere dağıtılır ve böylece gücün kötüye kullanımının önüne geçilmiş olur. Federalizmden vatandaş da faydalanır çünkü bireysel kurucu unsurlar en pratik finansal ve sosyal politikaları hazırlarken hem kendi aralarında hem de merkezi yönetime karşı rekabet edebilirler. Geçen yüzyıl boyunca Batı demokrasilerinde hükumet yapılarını tanımlamak için kullanılan iki tür federalizm vardır: dual (ikili, çift) federalizm ve kooperatif federalizm.

Dual Federalizm Nedir?

Dual federalizm ya da çift federalizm; bölünmüş egemenlik olarak da anılır; gücün federal ve eyalet hükumetleri arasında açıkça tanımlanmış ifadelerle bölündüğü politik bir düzenlemedir. Eyalet hükumeti federal hükumetin herhangi bir müdahalesi olmadan kendisine ayrılmış bu gücü kullanır. Dual federalizmde kooperatif federalizmin tersine; federal ve eyalet hükumetlerinin politik işbirliği mevcuttur. Dual federalizm “katlı pasta“, kooperatif federalizm ise “mermer kek” olarak ifade edilir. Katlı kek daha ayrılmış katmanlardan oluşurken, mermer kek daha karışık bir görünüm arz eder.

Dual Federalizm ile Kooperatif Federalizm Arasındaki Fark
Dual federalizm katmanlı kek ile ifade edilir. Eyalet ve merkezi yönetim politikaları birbirine karışmaz ve ayrıdır.

Kooperatif Federalizm Nedir?

Kooperatif federalizm ulusal, yerel ve eyalet hükumetlerinin sık karşılaşılan problemleri çözmek için farklı politikalar yapmak yerine işbirliği ve etkileşim içerisinde birlikte çalıştıkları bir federalizm konseptidir.

Dual Federalizm ile Kooperatif Federalizm Arasındaki Fark
Kooperatif federalizm kakaolu keke benzer. Eyalet ve merkez yönetimin içiçe geçtiği ve işbirliği ile çalıştığını temsil eder.

Dual Federalizm ile Kooperatif Federalizm Arasındaki Fark

Dual federalizm bölgesel yönetimlerin eyalet hükumeti ile farklı küreler içerisinde faaliyet gösterme koşuluyla kanun çıkarma noktasında aynı haklara sahip olması konseptini destekler. Kooperatif federalizm ise bölge ve eyalet hükumetlerinin aynı küre içerisinde harmoni içerisinde birlikte çalışıp politik, finansal ve sosyal konulara çözüm aramasını destekler.

Dual federalizm katlı pasta ile temsil edilir çünkü ulusal ve bölgesel yönetimlerin çıkardığı yasalar sadece kendi bölgelerinde geçerlidir. Bu yüzden katlı pasta ile temsil edilir zira her iki yönetimin güç ve sorumlulukları diğerine geçmez.

Kooperatif federalizm bu noktada dual federalizmden ayrılır ve kakaolu kek ile temsil edilir. Yani kakaonun bir kısmı kekin belirli bölgelerine karışabilir. Bu şu demektir; kooperatif federalizmde merkezi yönetim ile bölgesel yönetim güçlerini paylaşabilirler. Hem bölgesel hem de merkezi çapta bir güç işbirliği vardır. Bu nosyondan ötürü her iki yönetim arasında işbirliği vardır. Dual federalizmde yerel yönetim ile merkezi yönetim arasında bazen tansiyon yükselebilir. Çünkü birinde yürürlüğe konan yasa diğer taraf ile çelişebilir.

Dual federalizm bölgesel yönetimleri kooperatif federalizme kıyasla kendi bölgelerinde geçerli olmak şartıyla daha fazla güç sağlar. ABD’nin kurucuları merkezi yönetimin diktatörlüğe kayıp yerel yönetimleri sindirmesinden endişe ettikleri için bu tipte bir hükumet yapısını bundan 3 asır önce hayata geçirdiler. Merkezi hükumete sadece vergi toplama ve diğer bölgesel hükumetlerin sınırlarını koruma görevi verildi. Buna Amerikan federalizmi de denir.

Dual federalizm ile kooperatif federalizm arasındaki fark elbette bu kadar değil, fakat yukarıda belirttiklerim temel farklılıkları ihtiva ediyor.

PAYLAŞ

Sizin de söyleyecekleriniz varsa lütfen yazın