Elektrik Kesintileri ve Çevre Kirliliği Baskısı Altındaki İran, Bitcoin’i Hedef Alıyor

İran’ın başkenti ve büyük şehirleri, sün haftalarda milyonlarca insanı saatlerce elektriksiz bırakırken büyük bir karanlığa gömüldü. Ülkede trafik ışıkları söndü; ofisler karardı ve çevrimiçi dersler durduruldu.

Tahran semalarını örten zehirli sis, salgın ve artan diğer krizler altında ezilen ülke hakkında sosyal medyada spekülasyonlar meydana geldi. Ardından parmaklar beklenmedik bir suçluyu işaret etti: Bitcoin!

Ülke halkında birkaç gün içinde hayal kırıklığı yayıldıkça hükümet, özel bilgisayarlarına güç sağlamak ve onları serin tutmak için muazzam miktarda elektrik gerektiren ve İran’ın elektrik şebekesine bir yük olarak gördüğü Bitcoin işlem merkezlerine yönelik geniş kapsamlı bir baskı başlattı.

Yetkililer, ilk defa yasal olarak faaliyet göstermeye yetkili olanlar da dahil olmak üzere ülke genelinde 1.600 merkezi kapattı. Bir dizi çelişkili hükümet hamlesinin en sonuncusu olarak baskılar kripto endüstrisinde kafa karışıklığı yarattı ve Bitcoin’in, ülkenin köklü sorunları için yararlı bir günah keçisi haline geldiğine dair şüphe uyandırdı.

Bitcoin, İran ve Venezuela gibi ülkelerde itibari paradan daha istikrarlı bir konumda

Eski Başkan Donald Trump’ın 2018’de tek taraflı olarak Tahran’ın dünya güçleriyle yaptığı nükleer anlaşmadan çekilmesinden ve İran’a yeniden yaptırım uygulamasından bu yana kripto para İslam Cumhuriyeti’nde popülaritesini arttırdı.

İran için kripto paralarda yapılan anonim çevrimiçi işlemler, bireylerin ve şirketlerin ekonomiyi felce uğratan bankacılık yaptırımlarını atlamasına izin veriyordu. Bitcoin, egemen hükümetler ve merkez bankaları tarafından basılan paraya bir alternatif sunarken İran ve Venezuela gibi yaptırımlar altındaki diğer ülkelerde kripto, yerel para biriminden daha istikrarlı bir yer haline geldi.

Tahran merkezli bir Bitcoin uzmanı olan Ziya Sadr, İranlıların böylesine sınırsız bir ağın değerini diğerlerinden çok daha fazla anladıklarını ve herhangi bir küresel ödeme ağına erişemediklerini belirterek Bitcoin’in İran’da parladığını söyledi.

İran’ın cömertçe finanse edilen elektriği, operasyonun muazzam elektrik tüketimi göz önüne alındığında ülkeyi kripto madenciliği haritasına soktu. İran’da elektrik kilovat-saat başına yaklaşık 4 cent iken Amerika Birleşik Devletleri’nde ortalama 13 cent’ti.

İran, günde 450 megawatt ile dünyadaki en fazla Bitcoin madenciliği kapasitesine sahip ilk 10 ülke arasında yer aldı. ABD ağının günlük kapasitesinin ise 1.100 megavattan fazla olduğu kaydedildi.

Hükümet Bitcoin konusunda çelişkili bir tavır sergiliyor

Tahran’ın eteklerinde ve İran’ın güney ve kuzeybatısındaki penceresiz depolar, işlemleri doğrulamak için oldukça karmaşık algoritmalar çalıştıran ağır endüstriyel makineler ve bilgisayarlar yoğun bir uğultu yaratmaya başladı. Blok adı verilen işlemler daha sonra blok zinciri olarak bilinen halka açık bir kayda eklendi.

  Bitcoin 29.600 Dolar Seviyesini Aşarak Yeni Bir Rekor Kırdı

Blok zincirine yeni bir blok ekleyen “madenciler”, ülkenin para biriminin çöküşünün ortasında önemli bir avantaj olan Bitcoin cinsinden ücret topladı. 2015 nükleer anlaşması sırasında 32.000 dolardan işlem gören İran riyali, bugünlerde yaklaşık 240.000 dolara düştü.

İran hükümeti Bitcoin hakkında karışık mesajlar gönderdi. Bir yandan, dijital paranın artan popülaritesinden yararlanmak isten hükümet, Washington’un radarı altında uçan işlemlerin meşrulaştırılmasında değer gördü. Günde tahmini 300 megawatt enerji tüketen 24 Bitcoin işleme merkezine yetki verildi; teknoloji meraklısı Çinli girişimciler ülkenin güneyindeki vergiden muaf bölgelere çekildi ve madencilik için bilgisayar ithalatına izin verildi.

Telekomünikasyon ve enformasyon bakan yardımcısı Amir Nazemi, geçen hafta İran’ın petrol sektöründeki yaptırımlarla başa çıkmaya çalışırken kripto paranın “yardımcı olabileceğini” açıklayarak dikkat çekti.

Öte yandan hükümet, yurtdışına ne kadar para gönderileceğini sınırlamaktan ve kara para aklama, uyuşturucu satışları ve internet suçlu gruplarını kontrol etmekten de endişe duymaya başladı.

İranlı kripto para madencilerinin, 2018’de iki İranlı erkeğin Atlanta şehrine büyük bir siber saldırı ile bağlantılı olarak suçlandığı gibi, sofistike siber saldırılarda fidye yazılımı kullandıkları öğrenildi. İngiliz siber güvenlik firması Sophos, perşembe günü İran’ın güneyindeki Şiraz kentindeki kripto madencilerini binlerce Microsoft sunucusunun kontrolünü gizlice ele geçiren kötü amaçlı yazılımlara bağlayan kanıtlar bulduğunu bildirdi.

Bitcoin çiftlikleri diğer endüstrilere göre beş kat daha fazla ödeme yapıyor

İran şimdi sık sık gerçekleştirdiği polis baskınlarıyla yetkisiz Bitcoin çiftliklerinin peşine düştü. Kripto parayı işleme yetkisi alanlar, madencilerin yatırımı caydırdı gerekçesiyle alınan şikayetler üzerine elektrik tarifelerine tabi oldu.

Ülkenin Kripto Para Çiftlikleri Birliği Başkanı Mohammad Reza Sharafi, elektrik tarifeleri nedeniyle sahadaki faaliyetlerin mümkün olmadığını ve hükümetin 1.000 yatırımcıya izin vermesine rağmen yalnızca birkaç düzine sunucu çiftliğinin aktif olduğunu belirtti. Buna sonucunda da tarifelerin, Bitcoin çiftliklerinin elektrik için çelik fabrikalarına ve çok daha fazla güç tüketen diğer endüstrilere göre beş kat daha fazla ödeme yapmasına neden olduğu açıklandı.

Madenciler, hükümetin yasal olarak faaliyet gösteren büyük Bitcoin çiftliklerini kapatma kararının, ülkenin tekrarlayan kesintileriyle ilgili endişeleri gidermek için tasarlandığını öne sürdü.

Elektrik faturası Bitcoin’e kesiliyor

Geçen hafta Tahran karanlığa gömülürken, endüstriyel bilgisayarların devasa bir Çin kripto para çiftliğinde hızla yayıldığını gösteren bir video, internette hızlı bir şekilde yayıldı ve Bitcoin’in elektriğe olan aşırı susuzluğuyla ilgili öfke uyandırdı. Birkaç gün içinde hükümet, işletme yetkisine rağmen bu tesisi kapattı.

  Bitcoin, İlk Kez 1 Trilyon Dolarlık Piyasa Değerini Aşmayı Başardı

İran’ın elektrik tedarik departmanı sözcüsü Mostfa Rajabi Mashhadi, yasa dışı çiftliklerin günde yaklaşık 260 megawatt elektrik emdiğine dikkat çekerek, önceliğin haneler, ticaret, hastaneler ve hassas yerler olduğunu söyledi.

Bitcoin madenciliği elektrik şebekesini zorlasa da uzmanlar, İran’ın elektrik kesintilerinin ve tehlikeli hava kirliliğinin arkasındaki gerçek nedenin bu olmadığını söyledi. Telekomünikasyon bakanlığı, Bitcoin’in İran’ın toplam enerji üretiminin %2’sinden azını tükettiği tahmininde bulundu.

İran Çevre Bakanlığı eski başkan yardımcısı Kaveh Madani, Bitcoin’in burada kolay bir kurban olduğunu ve onlarca yıllık kötü yönetiminin, İran’ın enerji arzı ve talebi arasında büyüyen bir boşluk bıraktığını açıkladı.

Bitcoin madencileri kısıtlamalar nedeniyle ülkenin geri kalacağını düşünüyor

Koronavirüs salgını nedeniyle daha fazla insanın evde kaldığı bu kış görüldüğü üzere arzda keskin bir düşüşün veya talepteki artışın, çoğunlukla doğal gazdan çekilen bir şebekenin dengesini bozabileceği kaydedildi. Yetkililer, bu yıl hane halklarının ısıtma gazı kullanımlarını %8 arttırdığını ve Tahran’ın elektrik tedarik şirketinin “ülkenin elektrik santrallerinin beslemesinde kısıtlamalara ve elektrik eksikliğine” yol açtığını bildirdi.

İran’ın yaşlanan petrol ve gaz endüstrisini hedef alan yaptırımlar, zorlukları arttırarak İran’ın düşük kaliteli, yüksek kükürtlü akaryakıt ve mazot da dahil olmak üzere ürünlerini yurt dışına satamamasına neden oldu. Çevre yetkilisi Mohammad Mehdi Mirzai, tehlikeli petrolün satılmaması veya sevk edilmemesi halinde hızla yakılması gerektiğini belirterek ülkedeki elektrik santrallerinin %20’sinde yakılacağını söyledi. Yanan yakıtın, özellikle hava soğuduğunda ve rüzgar yakındaki rafinerilerden ve sanayi bölgelerinden gelen emisyonları Tahran’a taşıdığında gökyüzünü kararttığı belirtildi.

Elektrik kesintileri sırasında kalın kirlilik katmanları dağ zirvelerini kapladı ve şehirlerin üzerinde gezindi; tehlikeli ince partikül kirliliği ölçümleri metreküp başına 200 mikrogramın üzerine çıktı ve bu “tehlikeli boyutta sağlıksız” olarak kabul edildi.

Hükümet, Bitcoin çiftlikleriyle ilgili kısıtlamalarını duyururken madenciler ise tüm suçlamalara karşı çıktı. Birçoğu, bir kripto para ütopyası olma potansiyeline rağmen İran’ın geride kalmaya devam edeceği konusunda uyarıda bulundu.

Kripto para danışmanı Omid Alavi, bu hamlelerin ülkeye zarar verdiğinin ve birçok komşu ülkenin yabancı yatırımcıları çektiğinin altını çizdi.

Bu haberle ilgili siz ne düşünüyorsunuz?

Bir Cevap Yazın