Ethereum 2.0 (Eth2), Ethereum'un performansını artırarak kullanımını ve benimsemesini hızlandırmak için tasarlanmış mevcut Ethereum blok zinciri üzerinde yapılacak olan büyük bir güncellemedir.
Ethereum 2.0 (Eth2), Ethereum'un performansını artırarak kullanımını ve benimsemesini hızlandırmak için tasarlanmış mevcut Ethereum blok zinciri üzerinde yapılacak olan büyük bir güncellemedir.

Ethereum 2.0 (Eth2), Ethereum’un performansını artırarak kullanımını ve benimsemesini hızlandırmak için tasarlanmış mevcut Ethereum blok zinciri üzerinde yapılacak olan büyük bir güncellemedir.

Ethereum 2.0 Tarihçesi

Ethereum 2.0, Ethereum topluluğu için yeni bir fikir değil. Bitcoin ve sonrasında Ethereum’un temelinde yatan konsensüs mekanizması Proof of Work’ün (PoW) kısıtlamaları blok zincirler ortaya çıktığından beri tartışılagelmiştir. Ethereum 2.0, Temmuz 2015’te Ethereum’un ilk olarak yayınlanmasının ardından gelen bir dizi güncellemenin üzerine gelecek. Ethereum’da daha önce gerçekleştirilen güncellemeler ve tarihleri aşağıdaki gibi.

  • Homestead, Mart 2016
  • Metropolis: Bizans, Ekim 2017
  • Metropolis: Konstantinopolis, Şubat 2019
  • İstanbul, Aralık 2019

Ethereum 2.0’ı diğer bütün güncellemelerden farklı kılan en önemli şey, Proof of Work konsensüsünden Proof of Stake konsensüsüne geçişin yapılacak olmasıdır.

Proof of Stake

Proof of Stake (PoS), Ethereum 2.0 ile gelen en önemli değişiklik olacak çünkü blok zinciri üzerindeki işlemleri doğrulamak için teşvik yapısını yeniden düzenliyor. Ethereum’un mevcut mimarisi Proof of Work (PoW) fikir birliği mekanizması ile korunmaktadır. Proof of Work Bitcoin, Ethereum, Litecoin ve bunların dışında pek çok kripto parada bugüne kadar en çok kullanılan mimari olmuştur. Proof of Work’te madenciler düğümlerinin (node) hesaplama gücünü kullanarak karmaşık matematik problemlerini çözmeye çalışırlar.

Madencilerin işlemleri doğrulamak için yaptıkları bu hesaplamanın hem donanım hem elektrik anlamında bir maliyeti vardır. Bu maliyeti çıkardıkları her blok için o blokzincirin kripto parası ile ödüllendirilerek karşılarlar. Proof of Work ile doğrulanmış zincirler son derece güvenlidir. Böyle bir ağa saldırmak isteyen birilerinin ağın %50’sinden fazla ve olağanüstü miktarda bir donanım gücüne sahip olması gerekir ki pratikte bu mümkün değildir.

Son derece güvenli olmasına rağmen, PoW blok zincirleri ölçeklenebilirlik ve erişilebilirlik sorunlarından muzdariptir.

Ölçeklenebilirlik: Her blok sırayla çıkarıldığı ve her bloğa kaydedilebilecek sınırlı miktarda veri (blok boyutu olarak bilinir) olduğu için, Ethereum belirli bir süre içinde yalnızca sınırlı miktarda bilgiyi işleyebilir. Bekleyen işlemlerin sayısı bir bloğun taşıyabileceği limiti aşarsa, kalan işlemlerin bir sonraki bloğu beklemesi gerekir ve bu böyle devam eder. Bu ölçeklenebilirlik sorununun, Proof of Stake ile çalışan yeni Ethereum ağında “sharding” adı verilen yöntemle çözülmesi planlanıyor.

İlgili Haber:  Yield Farming Nedir?

Erişilebilirlik: PoW madencileri, son on yılda tanık olduğumuz merkezi olmayan teknolojilerdeki artışın yaratılması ve sürdürülmesi için temel taşı oluşturmuşlardır. PoW blok zincirleri işlevsel olsa da, bireysel olarak madenci olmanın önündeki engeller oldukça çoktur. PoW madenciliği için özel donanım satın almak gerekir. Blok ödüllerinden kayda değer getiri elde edebilmek için, madencilik yapacak kişinin muhtemelen daha düşük elektrik maliyetleri olan bir bölgede yaşaması gerekir.

Hükümetler genelde işletmelere indirimli elektrik sağlarlar. Dolayısıyla maksimum kazanç düşünen bir bireyin bu tür bir indirimden faydalanabilmesi için şirket kurması gerekecektir. En büyük madencilik şirketlerinden birkaçı, normal blok zinciri kullanıcılarının çoğunu ağın bakım faaliyetlerine fiilen katılmalarını engelleyerek madencilerin merkezileşmesine yol açıyor. Ethereum 2.0’da hedeflerden biri, daha fazla bireysel doğrulayıcının ağa katılmasını sağlamak ve kolaylaştırmak olacak.

Doğrulayıcılar ve Stake’ler

PoW bir blokzincirde en önemli iki bileşen madenciler ve elektriktir. PoS bir blokzincirde ise en önemli iki bileşen doğrulayıcılar (validators) ve stake‘lerdir. Ethereum 2.0 madenciler ve elektriği, doğrulayıcılar ve stake’ler olarak değiştirmiş olacak.

Genel olarak, doğrulayıcılar, ağın üzerinde hemfikir kalınan mevcut durumunu koruyan ve bir sonraki veri bloğunu rastgele seçerek ödül kazanan bireyler olarak madencilerin yerini alacak. Madencilerin blokları onaylamak için elektrik harcayarak fiziksel enerji (hash power) harcadıkları PoW’dan farklı olarak, PoS sistemindeki doğrulayıcılar 32 ETH taahhüt eder.

Ethereum 2.0’da doğrulayıcılar, Ethereum Vakfı tarafından geliştirilen resmi akıllı sözleşmeye en az 32 ETH yatırarak hisse alırlar. Doğrulayıcıların, Ethereum 2.0 istemci yazılımını indirip çalıştırması gerekecek. İstemci yazılımını çalıştırırken, Ethereum 2.0 blok zincirindeki blokları çıkarmak ve onaylamak için rastgele seçilecekler. Blokları doğru bir şekilde çıkaran ve onaylayan doğrulayıcılar, sözleşmeye yatırdıkları miktarın belirli bir yüzdesi olarak ETH ödülü alacaklardır.

Ethereum 2.0’ın resmi akıllı sözleşmesi burada.

Ethereum 2.0’da, bir doğrulayıcı online olmaz ve sorumluluğundaki hesaplama payını yerine getiremezse, doğrulayıcıları olabildiğince tutarlı bir şekilde online kalmaya teşvik etmek için blok ödülleri kısmen azalacaktır. Bir doğrulayıcı kötü niyetli bir şekilde ağın güvenliğini ihlal etmeye çalışırsa (yani yanlış veri geçmişini onaylarsa), yatırmış olduğu 32 ETH’nin tamamına veya bir kısmına el konacaktır.

Genellikle bir PoS ağında, kötü niyetli kişilere karşı kripto-ekonomik teşvikler daha güçlüdür. PoW’da, başarısız bir saldırının ekonomik riski, gerekli hash gücünü elde etmek için elektrik maliyetine eşitken, PoS’de herhangi bir saldırı başlatma maliyeti, stake edilen ETH miktarına eşittir. Daha soyut elektrik maliyetine kıyasla, bir bireyin bir saldırı başlatmak için stake edilmiş kripto biçiminde parayı doğrudan riske atma şansı daha yüksektir. Kısacası, PoS ağında, ağın çıkarına en uygun şekilde hareket etmeye yönelik ekonomik teşvik daha güçlüdür.

İlgili Haber:  Bitcoin Patlama Yaşarken DeFi Düşüyor

Doğrulayıcı olmak, madenci olmaktan daha kolaydır. Doğrulayıcı olmak için ciddi bir donanıma ihtiyaç yoktur. Sadece 32 ETH’ye sahip olmanız yeterlidir. 32 ETH bugünkü kurla yaklaşık 90.000 TL ediyor. Yani 90.000 liranız varsa Ethereum 2.0 ağında doğrulayıcı olabilirsiniz.

Ethereum 2.0 ne zaman hayata geçecek?

Ethereum 2.0’ın en az 3 aşamada hayata geçmesi planlanıyor. Faz 0 denilen ilk aşama 2020’de, Faz 1 ve Faz 2 ise takip eden yıllarda uygulanacak.

Faz 0: Ethereum 2.0’ın ilk aşamasında “Beacon Chain” uygulanacak. Beacon Chain, doğrulayıcıların kaydını saklayıp yönetecek ve Ethereum 2.0 için Proof of Stake (PoS) konsensüs mekanizmasını uygulayacak. Orijinal Ethereum PoW zinciri, yeni Ethereum PoS zinciriyle birlikte çalışmaya devam edecek ve veri sürekliliğinde bir kesinti olmamasını sağlayacak.

Faz 1: Ethereum 2.0’ın ikinci aşaması muhtemelen 2021’de başlayacak. Faz 1’deki birincil gelişme, parça zincirlerinin (shard chains) entegrasyonu olacak. Parça zincirleri (shard chains), Ethereum blok zincirinin 64 farklı zincire “bölündüğü” bir ölçeklenebilirlik mekanizmasıdır ve paralel işlem, veri depolama ve bilgi işlemeye olanak sağlar. Ethereum 1.0’dan 64 kat daha fazla verim sağlayacak, ve birkaç yüz kat daha fazla veriyi işleyebilecek şekilde tasarlandı.

Faz 2: Ethereum 2.0’ın üçüncü aşaması muhtemelen 2021 veya 2022’de başlayacak. Bu aşamada ne yapılacağı çok detaylı değildir. Ancak bu aşamada eter hesaplarının eklenmesi ve transfer/para çekme işlemlerinin etkinleştirilmesi, çapraz parça (cross-shard) transferlerinin ve sözleşmenin uygulanmasını içerecektir.

Özet

Ethereum 2.0, blok zinciri ekosisteminde uzun zamandır bekleniyor ve çok tartışılıyor. Proof of Stake ve sharding, ölçeklenebilirlik, güvenlik ve erişilebilirlik için önemli iyileştirmeler sağlayacaktır. ETH sahipleri için Ethereum 2.0, ağı devam ettirmek için yeni bir katılım ve ödül kazanma fırsatı sunacak.

Facebook Yorumları

Bir Cevap Yazın