Hamas ile Hizbullah Arasındaki Fark

0
304

Hamas ile hizbullah arasındaki fark, her iki grup arasındaki temel farklılıkların ortaya çıkarılmasıyla anlaşılabilir. Hem Hamas hem Hizbullah ortadoğu merkezli islami fundamentalist örgütlerdir. Her iki örgüt de Batı ve özellikle ABD ve İsrail karşıtlığı ortak ideolojisini paylaşırlar ve terörist organizasyon olarak damgalanmışlardır. Bu ortak paydalara rağmen her iki grubun çeşitli farklılıkları vardır. Bu yazıda iki grup arasındaki büyük ana farklılıkları inceliyor olacağız.

Hamas ile Hizbullah Arasındaki Fark

Hamas ile Hizbullah arasındaki fark başta da belirttiğimiz gibi temel farklılıkların belirlenmesiyle bilinebilir. Şimdi bu temel farklara bir bakalım;

Tarihsel Farklılıklar

Hamas kelime anlamı olarak Arapça Harakat al-Muqawama al-Islamiya‘nin kısaltmasıdır. İslami Direniş Hareketi anlamına gelir. Adından da anlaşılacağı üzere bir direniş hareketi olarak ortaya çıkmıştır. Askeri kanadı da bulunan Filistin merkezli islami bir örgüttür. Grup 1987 yılında Gazze’de Mısır merkezli Müslüman Kardeşler lideri Şeyh Ahmet Yasin tarafından kurulmuştur. Grup Müslüman Kardeşler (ihvan) kökenlidir ve İsrail’in Batı Şeria ve Gazze Şeridi’ni işgaline karşı Filistinlilerin başkaldırısı olan ilk intifada olarak ortaya çıkmıştır. Hamas Gazze’nin yoksul insanlarına özellikle İsrail ile savaşırken yaralananlara ücretsiz sağlık hizmeti sunarak sosyal çalışmalar yürütmektedir. Diğer faaliyetleri arasında okul, yetimhane, camii ve spor merkezleri inşa etmek ve buraları işletmek vardır. Bu tür sosyal çalışmalar ile Gazze halkının güvenini ve desteğini kazanmışlardır. İlk başlarda İsrail hükumeti Arafat önderliğindeki seküler Fatah hareketine karşı Hamas’a açık ve gizli destek verdi. 1989 öncesi, Hamas İsrail’e karşı ilk askeri saldırısını gerçekleştirince İsrail hükumeti Hamas ile siyasi ve istişari ilişkiler yürüttü. Saldırıdan 2 yıl sonra Hamas’ın askeri kanadı resmi olarak kuruldu. Hamas 1990’lı yıllarda İsrailli sivil ve askeri hedeflere karşı çok sayıda intihar saldırıları gerçekleştirdi. 2006 yılında Hamas Filistin yasama seçimlerine katıldı ve sandalyelerin büyük bir çoğunluğunu kazanarak Fatah hareketini hem siyasi hem sosyal anlamda yenilgiye uğrattı. Böylece Hamas İsrail’in Batı Şeria ve Gazze’deki işgaline karşı Gazze halkının temsilci gücü olarak kendini kabul ettirdi.

Hamas ile Hizbullah Arasındaki Fark
Hamas lideri Halid Meşal (solda) ve Hizbullah genel sekreteri Hasan Nasrallah (sağda).

Hizbullah’ın kelime anlamı Allah’ın ordusu demektir. Hizbullah Lübnan merkezli Şii milis bir örgüttür. Hizbullah Lübnan Sivil Savaşı sırasında Şii Emel Örgütü’ne ve aynı zamanda ABD güçlerine karşı çok büyük bir rol oynadı. Ancak, Hizbullah’ın birincil kaygısı Güney Lübnan’daki İsrail işgaline son vermekti. Örgüt sık sık intihar saldırısı, adam kaçırma ve İsrailli ve ABD’li askerleri öldürme eylemleri gerçekleştirdi. Suriye Hizbullah’ı destekledi ve grubun İsrail’le sınırı bulunan Lübnan’daki Şii yoğunluklu bölgeleri kontrol etmesine izin verdi. 1990’lı yıllarda grup statüsünü devrimci örgütten politik örgüte çevirdi. İran dini lideri Ali Hamaney’in de desteğiyle grup Lübnan yasama seçimlerinde tüm sandalyeleri kazandı. Grup ortadoğunun bir numaralı anti-Amerikan ve anti-İsrail örgütü olarak ortaya çıktı.

Kimlik Farklılığı

Hamas Gazze Şeridi ve Batı Şeria’nın ABD destekli İsrail işgaline ve İsrail’in Filistin halkına olan zulmüne karşı savaşan Filistin merkezli islami bir örgüttür. Hizbullah ise İsrail’in Güney Lübnan işgaline karşı savaşan Lübnan merkezli Şii milis bir topluluktur.

Dini Görüş Farklılığı

Hem Hamas hem Hizbullah İsrail’e şiddetle karşı olmasına rağmen iki grubun islami ideolojileri zıt kutuplar üzerinde durur. Filistin ezici bir çoğunlukla sünnilerden oluşur ve Hamas da sünni bir örgüttür. Diğer taraftan Lübnan’ın çoğunluğu Şia’dır ve Hizbullah Şia ideolojilerini izler.

Siyasi Düşünce Farklılığı

Her iki grup da Filistin ve Lübnan’da hakim olan anti-İsrail duygularıyla ortaya çıktıklarından ortak olarak anti-İsrail politikası güderler. Ancak ABD’ye göre, ABD’nin İsrail desteğini eleştirme noktasında Hamas Hizbullah’a göre daha gürültücüdür.

İdeoloji Farklılığı

Hamas Filistin topraklarının her santiminde Allah’ın bayrağını yükseltme amacı güder ve Allah’ın dilediği zaman İsrail’i yok edeceğine inanır. Hizbullah ise İran ruhani lideri Ayetullah Hamaney’in onayı ve kutsamasıyla doğdu ve Ayetullah tarafından yayılan Şia teolojisini takip eder.

Hükümetteki Temsil Farklılığı

Gazze Şeridi’nin tüm kontrolü Hamas’tadır. Grup Şam merkezlidir fakat Suriye hükumetinde herhangi bir temsilciliği ya da kontrol gücü bulunmamaktadır. Hizbullah, diğer taraftan, Suriye ve Lübnan siyasi partilerinde temsilci ve kontrol gücüne sahiptir.

Finansman Farklılığı

1990 öncesinde, Suudi Arabistan diğer islami hayır kurumları ile birlikte Hamas’ın ana finansmanıydı. 1990’lardan sonra, Suriye ve İran hükümetleri ve onlara bağlı hayır kurumlarının bağışları ile Hamas finanse edildi. Hizbullah’ın ana finans kaynağı İran ve Suriye’dir. Hizbullah’a finsan desteği veren bir diğer ülke de Venezuela’dır.

Operasyon Merkezi Farklılığı

Hamas’ın merkezi Suriye’dir fakat grubu operasyon sahası Filistin’dedir ve İsrail’e karşı savaşır. Hizbullah ise Suriye ve Lübnan’a odaklanır ve bazen İsrail’e karşı savaşır.

Silah Farklılığı

Hamas’ın elinde konvansiyonel silahlar ve roketler vardır ve aynı zamanda ölümcül bombalar yapmak için gerekli teknik uzmanlık bilgisine sahiptir. Hamas ayrıca gerilla savaşında uzmanlaşmıştır fakat füze, uçak veya zırhlı araçları yoktur. Hizbullah ise Hamas’ın sahip olduklarının yanısıra tank, füze ve gelişmiş askeri teknolojiye sahiptir.

Hamas ile Hizbullah arasındaki fark özetle bu şekilde. Sizin de katkıda bulunmak istediğiniz noktalar var ise lütfen yorum olarak ekleyiniz.

PAYLAŞ

Sizin de söyleyecekleriniz varsa lütfen yazın