Irkçılık ile Önyargı Arasındaki Fark

0
221

Önyargı ve ırkçılık geçmişte yaşanan acıların bir hayli sorumlusu olmuştur. Tarih hafızamızı yokladığımızda geçmişteki ve günümüzdeki savaşların çoğunun ırk ayrımcılığı ve basmakalıp önyargılardan meydana geldiğini görebiliriz. Bugün içinde yaşadığımız toplum ayrımcılıktan uzak değildir ve ırkçılık ve önyargı toplumun kendisi tarafından aşılanan ve bireylerin kişiliğinin yıkıcı unsurları olmaya devam etmektedir. Bu nedenle ırkçılık ile önyargı arasında net bir ayrım kesinlikle gereklidir. İki kelime bazen birbirinin yerine kullanılabilir olsa da, birbirine karşıt kavramlardır ve detaylı bir şekilde anlaşılması gerekmektedir.

Önyargı

Önyargı kelimesi, bir birey ya da durum hakkında nedene dayalı olmayan bir yargıda bulunmayı ifade eder. Böyle bir irrasyonel görüş belli bir dini, sosyal veya siyasi gruba ait insanlara karşı düşmanlık ve ayrımcılığa yol açabilir. Irkçılık ise bir ırkın diğerine üstün olarak görülmesidir. Bu nedenle, ırkçılık, belirli bir etnik gruba karşı yönlendirilmiş önyargı biçimi olarak da tanımlanabilir.

Irkçılık

Irkçılık ile önyargı arasındaki en önemli farklardan birisi kökenleridir. Sosyolojik açıdan bakıldığında, ırkçılık bir bireyin sosyalleşmesinden kaynaklanmaktadır. Ebeveyn, akraba ya da medyadan öğrenmiş olabilir. Aynı zamanda ekonomik fayda elde etmek için de ihtiyaç duyabilir. Bunun bir örneği rekabeti azaltmak için ırk ayrımcılığını içeren bir iş modeli kurmak olabilir; “tembel” olduğunu varsayarak siyahları işe almayan bir firma buna örnek gösterilebilir. Önyargı ise, tam tersine, deneyimlerden öğrenilir. Örneğin, bir satışçı, deneyimlerinden müşterilerinin giydiği kıyafetlere bakarak onların sosyal durumu hakkında bir fikir edinebilir. Bunun onların ırkı ile ilgisi yoktur. Yani kısaca, ırkçılık genellikle öğretilen veya aynı ırka mensup kişiler tarafından kişinin zihnine aşılanandır. Önyargılar ise deneyimlerden öğrenilir. Ancak bu farklılık iki kavramın üst üste gelmeyeceği anlamına gelmez.

Irkçılık ile Önyargı Arasındaki Fark
Martin Luther King ABD’de ırkçılığa karşı mücadelenin sembol isimlerindendir.

Hedef Kitle Farklılığı

Bir diğer önemli fark, onlara hedef olanların üzerinde sahip olabileceği etkidir. Önyargıya her zaman ayrımcılık eşlik etmeyebilir. Bazıları da bazı durumlarda önyargının sağlıklı olabileceğini iddia edebilir ve bazen kişinin hayatta kalması için gerekli olabilir. Örneğin, eğer bir köpeğin size doğru koşarak geldiğini görürseniz, içgüdünüz veya önyargınız köpeğin sizi ısıracağını söyler. Köpek sizi ısırmayacak olsa bile bu durumda ilk tepkiniz koşmak ya da yardım çağırmak olacaktır. Bir şeyleri kategorize etmek insanın doğasında vardır ve önyargı bu öğrenme süreci için hayati önem taşımaktadır. Buna ek olarak, örneğin, birisini aptal sarışın olarak çağırmak bir önyargının ürünüdür. Gerçi bu onların iş fırsatlarını ya da medeni hak ve özgürlüklerini etkilemeyecektir. Sadece belki kalp kırıklığı ve üzüntü yaşatacaktır. Öte yandan ırkçılık, hemen hemen her zaman çok daha yıkıcıdır. Adaletsizliği ve eşitsizliği yaratır. ABD’de Afro Amerikalılara karşı geçmişte yapılan ırk ayrımcılığı siyahilerin ikinci sınıf vatandaş olarak etiketlenmesine yol açmış ve diğer yurttaşların ayrıcalıklarından onları men etmiştir. Onlarla alay edildi, köle muamelesi yapıldı, yukarıdan bakıldı ve bütün bunlar siyahilerin sosyal ve ekonomik ilerlemesini etkiledi. Önyargının ise genellikle yıkıcı etkisi yoktur.

Temel Farklılıklar

  • Tanım: Irkçılık belirli bir ırkın diğerine üstün olduğunu iddia etmektir. Önyargı ise ırkçılığın bir bileşenidir ve herhangi bir sebebe dayanmayan önyargılı bir görüşü ifade eder.
  • Köken: Irkçılık öğretilir, önyargı deneyimlerden öğrenilir.
  • Etki: Önyargının etkileri ırkçılığın etkilerinden daha az zararlıdır.

Peki Çözüm Ne?

Önyargının çözümü ulusal düzeyden daha çok bireyin kendisinde yatıyor. Bir bütün olarak “insanlar eşittir ve eşit davranılmalıdır” gerçeğini kabul etmeliyiz. Bunun aksine, ırkçılık bireysel düzeyde daha çoğulcu bir tutum edinerek ve ulusal düzeyde bütün sektörlerde tüm ırklar için eşit fırsatlar uygulayan kanunları yapmaya odaklanan bir yaklaşımla çözülebilir.

Irkçılık ile önyargı arasındaki fark özetle bu şekilde. Sizin de eklemek istedikleriniz varsa yorum bırakınız.

Bir küçük not: Irkçılıkla ilgili en güzel filmlerden biri American History X‘tir. İzlemediyseniz şiddetle tavsiye ederim.

PAYLAŞ

Sizin de söyleyecekleriniz varsa lütfen yazın