John Locke ile Thomas Hobbes Arasındaki Fark

0
739

John Locke ve Thomas Hobbes, toplumsal sözleşme ve doğal hukuk kuramcıları olarak bilinir. Basitçe söylemek gerekirse toplumsal sözleşme, devlet ile insan arasındaki sözleşmedir. İnsanlar devletin koyduğu bir takım kurallara uyacaklarını taahhüt ederler. Bu kurallara kanun denir. Ancak, her ikisinin de doğal hukuk kanunlarında duruşları ve çıkarımları tamamen farklıdır.

Thomas Hobbes

John Locke ile Thomas Hobbes Arasındaki Fark
Thomas Hobbes

Thomas Hobbes Malmesbury’li İngiliz bir filozoftu. Leviathan adlı kitabıyla siyaset felsefesinin temelini oluşturdu. Hobbes bu eseriyle saygınlık toplamayı başardı. Egemenlik için mutlakıyetin şampiyonuydu. Sadece bu değil, o farklı büyük konulara da katkıda bulundu. Bunlar arasında etik, geometri, gazların fiziği, teoloji ve hatta siyaset bilimi de vardır.

John Locke

John Locke ile Thomas Hobbes Arasındaki Fark
John Locke

John Locke, diğer taraftan, liberalizmin babası olarak bilinir. Aydınlanma Çağı‘nın en etkili düşünürlerinden biriydi ve büyük bir İngiliz filozof ve hekimdi. Hatta İngiltere’deki ilk birkaç ampiristten biriydi. Ampirist deneyci demektir. Ampirizm bilginin duyu ve deneyimle elde edilebileceğini savunur. Locke klasik cumhuriyetçilik ve liberal teoriye odaklanarak Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi’ne de büyük ölçüde katkıda bulunmuştur.

John Locke ile Thomas Hobbes Arasındaki Fark

Aldıkları Eğitimler

John Locke Londra’daki en prestijli okullardan Westminster’da okudu. Buradaki çalışmalarını tamamladıktan sonra Oxford’taki Christ Church’a kabul edildi. Ancak, kendisi o zamanki lisans müfredatından memnun değildi. Üniversitede verilen müfredattan ziyade Rene Descartes’in eserlerine daha meraklıydı. Kendisi ayrıca tıbba da ilgi duydu ve Oxford’ta tıp alanında lisans derecesi yaptı.

Thomas Hobbes’in eğitim farklıydı. Dört yaşındayken Westport Kilisesi’nde okudu. Oradan Malmesbury’ye girmeye hak kazandı ve hatta Robert Latimer tarafından yönetilen özel bir okula da girmeye hak kazanmıştı. Skolastik kayıtları çok etkileyici olduğundan Hertford College, Oxford’a yakından bağlı Magdalen Hall’e gitti. Hobbes skolastik öğrenmeye çok ilgili değildi bu yüzden kendi müfredatına sahip olmaya karar verdi.

İnsan Doğası

Hobbes ve Locke’un çeşitli konularda farklı duruşları vardır. Örneğin, insan doğası. Locke’a göre, insan doğası gereği sosyal bir hayvandır. Oysa Hobbes aksini düşünür. Hobbes insanı sosyal bir hayvan olarak görmez. Hobbes bir toplumun bile var olamayacağını düşünür.

Doğa Durumu

Doğa durumu konusuyla ilgili olarak, Locke doğa durumunda insanların genellikle sözlerinde doğru olduklarını ve hatta yükümlülüklerini yerine getirdiklerine inanır. Güvensizliğe rağmen, daha keyifli, harika ve sessiz olabilirdi. Locke, doğa durumunu anlatırken, örnek olarak Güney Afrika’daki doğal liman Saldanha Bay‘ı kullanır. Orada barış ve mülkiyet hakları büyük ölçüde uyum içinde ve birlikte var olduğunu göstermiştir. Size karşı birinin eksikliklerinin başka biri tarafından cezalandırılmasının sosyal açıdan kabul edilebilir olduğu durumlarda insanlar bir doğa durumunda olacaktır. Şiddetli çatışmaların ortaya çıktığı zamanlar ve yerler var olsa da, bunlar genellikle barışçıl bir şekilde sona ermiştir.

Hobbes’a gelince, o kısa bir açıklama ile doğa durumu konusunda durduğu yeri açıkça ortaya koymuştur. “Sürekli korku ve şiddetli bir ölüm tehlikesi duymayan hiçbir toplum yoktur” der, Hobbes. İnsan yaşamı, kötü, acımasız, kirli ve kısadır.

Toplum Sözleşmesi

Locke ve Hobbes toplum sözleşmesi konusunda da farklı düşünür. Locke insanların yaşam haklarını tutmaya devam ettiğini ve mülkiyetlerini korumak ve adalet için bu hakkı elde ettiklerini düşünür. Toplumsal sözleşme ihlali kişinin kendisini yurttaşlarını ile savaş haline sokabilir.

Hobbes ise “basitçe size söyleneni yaparsanız, güvende olursunuz” der. Toplumsal sözleşmeyi ihlal edemeyeceksiniz çünkü isyan etme hakkına sahip değilsiniz.

John Locke ile Thomas Hobbes arasındaki fark özetle bu şekilde. Sizin de eklemek istedikleriniz varsa lütfen yorum bırakın.

Facebook Yorumları

CEVAP VER