Kara Delik ile Solucandeliği Arasındaki Fark

0
120

Çok basit bir dille ifade etmek gerekirse solucandeliği iki farklı bölgeyi birleştiren uzayzamandan yapılmış tüp geçittir. Eğer doğru ayarlanırsa bu tüpün bir tarafından girip çok başka bir tarafından başka bir yere çıkabilirsiniz. Kara delik ise bunun tersine içine giren herşeyi yok eder ve hiçbir yere gitmez.

Solucandeliği bir huni gibidir. Bir darboğaza doğru daralır ve küçülür ve daha sonra tamamen başka bir yere açılır. Kara delik de bir huni gibidir fakat singularity yani tekilliğe sahiptir. Kara deliklerde olay ufku vardır. Olay ufku özetle dönülmez noktadır, köprüden önce son çıkıştır. Mecidiyeköy-Levent kavşağıdır. Bir solucandeliğinin olay ufkuna ya da gel-git kuvvetine sahip olmaması için yeterince geniş ve geçkin olması gerekir.

Kara delikler gibi solucandelikleri de Albert Einstein’ın Genel Görelilik Kuramı hesaplamalarına geçerli çözümler olarak ortaya çıktı. Solucandeliği ifadesi ilk kez 1957 yılında ABD’li fizikçi John Wheeler tarafından kullanıldı. Kara delik ifafesi de aynı bilimadamı tarafından ortaya atılmıştı. Solucandelikleri kara delikler gibi hiçbir zaman doğrudan gözlemlenmemiştir.

Kara Delik ile Solucandeliği Arasındaki Fark
Solucandeliği

1916 yılında Avusturyalı fizikçi Ludwig Flamm, Karl Schwarzschild’in Einstein’in özel bir kara deliği irdeleyen alan hesaplamalarını incelerken  başka bir çözümün daha mümkün olduğunu tespit etti. Bu çözüm daha sonra beyaz delik olarak anılmaya başlandı. Beyaz delik kara deliğin teorikte ters zamanlı olanı demek ve kara delik olay ufkuna giren herşeyi içine çeken bir vakum işlevi görürken, beyaz delik olay ufkuna giren şeyleri iten bir kaynak olarak görüldü. Hatta bazıları her kara deliğin diğer tarafında bir beyaz delik olduğunu ve kara deliğin içine çektiği herşeyi bu beyaz deliğin başka alternatif evrenlere fırlattığı iddia edildi. Hatta Büyük Patlama’nın böylesi bir olay sonucu oluştuğu öne sürüldü.

Kara Delik ile Solucandeliği Arasındaki Fark
Kara delik

Flamm ayrıca iki farklı uzay-zaman bölgesinin matematiksel olarak bir çeşit uzay-zaman kanalı ile bağlanabileceğini farketti. Kara delik bir vakum işlevi görerek herşeyi içine çekiyor ve beyaz delik de bu şeyleri başka alternatif evrenlere fırlatıyordu. Belki de evrenin bir yerlerinde tamamen bu işlevi gören farklı yapılar vardı. Einstein bu fikirleri 1935 yılında Nathan Rosen ile birlikte inceledi ve iki bilimadamı Einstein-Rosen köprüsü diye bilinen bir çözüme vardı. Bu köprü Lorentzian solucandeliği ya da Schwarzschild solucandeliği olarak da bilinir.

Bazı teorisyenler solucandelikleri sayesinde çok uzak mesafelere yolculuğun hatta zaman içerisinde yolculuğun mümkün olabileceğini öne sürer. Fakat solucandeliklerine dair bir diğer teoride çok fazla kararlı ve dengeli olmadıkları ve herhangi bir kısa zaman dilimi içerisinde çöküp yıkılabilecekleri yönündedir.

Solucandelikleri dört boyutlu uzay-zamana geçiş için bir kanal olduğundan Stephen Hawking ve başka bazı bilimadamları solucandeliklerinin zaman içinde yolculuk için teorik olarak kullanılabileceğini söyler.

PAYLAŞ

Sizin de söyleyecekleriniz varsa lütfen yazın