Karl Marx ve Max Weber Arasındaki Fark

0
2305

Marx ve Weber sosyoloji alanına pek çok katkıda bulunmuş iki büyük isimdir. Sosyal sınıf kavramına ve eşitsizliğe farklı yaklaşımları bu önemli katkılarının başında gelir.

Karl Marx sınıf kavramını üretim ile ilintili olarak görür.

Tarıma bağlı feodal toplumlarda toprak sahiplerinin bağlı bulunduğu sınıf ile köylü kesimin bağlı bulunduğu sınıf arasında fark vardı. Endüstri devrimi ile bu sınıf farkı kapital (fabrika) sahibi patronlar ile fabrika işçileri arasındaki farka dönüştü ve Karl Marx bu dönüşümü çok iyi analiz etti.

Yazarlar, entelektüeller ve düşünürlerin ekonomiye doğrudan bir katkısı olmadığından faydasız idiler ve herhangi bir sosyal sınıfı teşkil etmiyorlardı.

Karl Marx ve Max Weber Arasındaki Fark

Max Weber, Marx’tan çeyrek asır sonra sosyal sınıf kavramını üç faktör üzerine kurulu olarak gördü: güç, varlık ve prestij.

Günümüz sosyolojisinde, bizler de sosyal sınıfları analiz ederken aynı üç faktörü görme eğilimindeyiz. Marksist sosyologlar ise halen ısrarla sosyal sınıfın sadece ve sadece üretimle ilintili olduğunu savunurlar. Günümüz üretimleri arasında bilgi ve veri de vardır.

Weber, toplumu farklı katmanlar olarak görür ve maddeden başka faktörlerin de önemli olduğunu ileri sürer.

Karl Marx ve Max Weber günümüzde doğmuş olsalardı belki de sosyal sınıf kavramıyla ilgili çok farklı teoriler ortaya atacaklardı.

Marx endüstriyel toplumlarda işçi sınıfının her zaman mülk sahiplerine karşı devrim halinde olacağını öngörmüştü fakat bu genel anlamda gerçekleşmedi.

Komünist devrimin yaşandığı ülkeler tarıma dayalı feodal ülkelerdi.

Marx bugün yaşasaydı belki de çok büyük bir şaşkınlık yaşardı. Marx ayrıca tüketici toplumun ve hizmet sektörünün özelleştirilmesinin yükselişini öngöremedi.

Günümüzde pek çok mini kapitalist oluşmuş durumda ve özel sektör çok büyük bir güç kazanmış durumda. Ayrıca büyük işgücü gerektiren fabrika işleri de azalmış durumda. Örneğin Twitter gibi bir firmanın herhangi bir fabrikası bulunmamakta ve onbinlerce işçi çalıştıran fabrikalardan daha büyük bir sermayeye sahip durumda. Fakat Twitter’da bir işçi-mülk sahibi mücadelesinin yaşandığı söylenemez.

Günümüzde halen Marx ile Weber’in farklı düşünceleri sosyoloji alanına katkı sunmaya devam ediyor.

Marx Hegel‘den ilham aldı ve işçi sınıfı kavramları üzerinde kafa yordu. Weber ise Kant‘tan ilham aldı. Weber’e göre insan bilimini anlayabilmek için insanların motivasyonlarının anlaşılması gerektiğini öne sürdü.

PAYLAŞ

CEVAP VER