Kuiper Kuşağı ile Oort Bulutu Arasındaki Fark

0
256

Güneş sisteminin dış bölgesi ya da dış uzay dediğimiz yer binlerce küçük buzlu gökcismi ile doludur. Tabiri caizse 90’lı yıllardaki Ümraniye çöplüğü gibidir. 20. yüzyılın sonlarına doğru icat edilen teleskoplar sayesinde insanoğlunun görüş açısına girmişlerdir. Öncesinde kendilerinden tamamen habersizdik. Plüto bu bulutlara ait 20. yüzyıldan önce bilinen tek gezegen idi.

Kuiper kuşağı ve Oort bulutu bu bahsettiğimiz irili ufaklı gök cisimlerinin ve gezegenimsilerin içinde bulunduğu uzayda iki bölgedir.

Kuiper Kuşağı Nedir?

Kuiper kuşağı Neptün’ün yörüngesinden de ötede güneş sisteminde bir bölgedir. İçerisinde muazzam büyüklükte buz kütleleri vardır. İçeriğinde su, metan, amonyak barındıran donmuş cisimler bu bölgede bulunur. Bu cisimler asteroitlere benzerler fakat asteroitler kaya ve metalik elementlerden oluşur.

Kuiper Kuşağı ile Oort Bulutu Arasındaki Fark
Kuiper Kuşağı

1992 yılında keşfinden beri Kuiper kuşağında 1000’den fazla cisim bulundu. Bu cisimlerden en büyük üç tanesi Plüto, Haumea ve Makemake‘dir. Bu cisimler cüce gezegen olarak bilinirler. 2006 yılında Plüto cüce gezegen konumuna indirilmişti.

Kuiper kuşağının 3 büyük bölgesi vardır. 42AU -48AU arasındaki bölge klasik kuşak olarak adlandırılır ve bu bölgedeki gök cisimleri dinamik olarak stabildir çünkü Neptün’ün çekim kuvvetinden minimum seviyede etkilenirler.

Oort Bulutu Nedir?

Oort bulutu güneş sistemini çevreleyen küresel bir buluttur. Bulutun dışındaki uzay güneş sistemi sınırlarına kadar uzanır. Bu bulut içerisinde çok fazla sayıda su, metan ve amonyak içeren donmuş gökcismi vardır.

Kuiper Kuşağı ile Oort Bulutu Arasındaki Fark
Kuiper Kuşağı ve Oort Bulutu.

Oort bulutu içerisinde ayrıca Hills bulutu adı verilen disk şeklinde bir bulut daha vardır. Bu gezegenimsilerin güneş sisteminin ilk evrimleşme dönemlerinde Jüpiter ve Satürn gibi büyük gezegenlerin kuvvetleriyle bu alana itildiği düşünülür. Oort bulutu içerisinde aynı zamanda devasa moleküler bulutlar vardır.

Uzun periyotlu kuyruklu yıldızların bu bölgeden üretildiği varsayılır. Bulut içerisindeki buzlu gök cisimleri yıldızların çekim kuvvetinden etkilenir. Bu kuyruklu yıldızların çok büyük dışmerkezli yörüngeleri vardır ve yörüngede bir turu tamamlamak binlerce yılı alır.

Peki Kuiper Kuşağı ile Oort Bulutu Arasındaki Fark Nedir?

Özetlemek gerekirse;

  • Kuiper kuşağı güneş sistemini çevreler ve disk şeklindedir. Oort bulutu ise güneş sisteminin en uç noktasına kadar ulaşır ve küresel bir şekli olduğu varsayılır.
  • Kısa periyotlu (< 200 yıl) kuyruklu yıldızlar Kuiper kuşağından gelir.
  • Uzun periyotlu (binlerce yıllık) kuyruklu yıldızlar Ooort bulutundan gelir.
  • Kuiper kuşağındaki gök cisimleri güneş ve diğer büyük gezegenlerin çekim kuvvetinden büyük ölçüde etkilenir. Halbuki bu büyük gezegenlerin Oort bulutundaki gezegenimsiler üzerinde çekim kuvveti neredeyse yok hükmündedir. Oort bulutundaki cisimler daha çok Samanyolu galaksisindeki cisimlerin çekim kuvvetinden etkilenir.
PAYLAŞ

Sizin de söyleyecekleriniz varsa lütfen yazın