Multipl Skleroz

0
94

Multipl Skleroz genellikle MS hastalığı olarak bilinir. Merkezi sinir sistemini -beyin ve omurilik- etkileyen bir hastalıktır. Kas kontrolü ve gücü, görme, denge, hissetme ve düşünce ile ilgili sorunlara neden olabilir.

Sinir hücreleriniz miyelin adı verilen bir koruyucu ile kaplıdır. Miyelin olmadan, beyin ve omurilik vücudun geri kalanındaki sinirlerle iletişim kuramaz. MS, beyin ve omurilik boyunca bulunan yamalarda miyelini yavaş yavaş yok ederek kas zayıflığı ile birlikte diğer semptomlara neden olur. Bu hasarlı yamalara lezyon denir.

Multipl Skleroz her kişi için farklıdır.  Sadece küçük sorunlar ile ömrü boyu MS ile birlikte yaşayabilirsiniz. Ya da ciddi sakat hale gelebilirsiniz. Çoğu kişi bu ikisinin arasında bir yerde bulunmaktadır. Genelde Multipl Skleroz bu dört yoldan birini izler:

  • Tekrarlayan-düzelen; belirtiler kaybolur ve sonra yıllarca gelir ve gider.
  • Aşamalı ilerleyen; başta önce tekrarlayan-düzelen bir yol izler sonrasında ilerleyen bir hal alır. İlerleyen, gittikçe kötüye giden manasındadır.
  • Başlangıçtan ilerleyen; hastalığın başladığı andan itibaren ilerleyerek devam ettiği durumdur.
  • Progresif nükseden; semptomlar başlangıçta ilerleyendir, sonrasında ise tekrarlayan hale gelir.

Kesin nedeni bilinmemekle birlikte çoğu uzman MS’in otoimmün bir hastalık olduğuna inanır. Bu tür bir hastalıkta, bağışıklık sistemi dediğimiz vücudun savunma mekanizması yanlışlıkla normal dokulara saldırır. MS’te bağışıklık sistemi merkezi sinir sistemine -beyin ve omurilik- saldırır.

Uzmanlar MS’in neden bazı insanlarda görüldüğünü diğerlerinde ise görülmediğini bilmiyor. Hastalık aile içerisinde farklı bireylerde görüldüğünden genetik bir bağlantısı olabilir. Büyüdüğünüz yer de bunda bir rol oynayabilir. Multipl Skleroz ekvatordan uzakta soğuk bölgelerde büyüyen insanlarda daha yaygın olarak görülür.

Multipl Skleroz

Semptomlar beynin ve omuriliğin hangi kısımlarının zarar gördüğüne ve hasarın ne kadar kötü olduğuna bağlıdır. Erken belirtiler aşağıdakiler olabilir:

  • Kas problemleri. Zayıf ve sert hissedebilirsiniz ve bacaklarınızda ağırlık hissedebilirsiniz. Yürürken bacağınızı sürükleyebilirsiniz.
  • Görme problemleri. Görüşünüz bulanık veya puslu olabilir. Göz yuvarlağı ağrısı (özellikle gözlerinizi hareket ettirdiğinizde), körlük veya çift görme yaşayabilirsiniz.
  • Duyusal sorunlar. Karıncalanma, iğne hissi veya uyuşukluk hissedebilirsiniz. Gövdenizde veya kol veya bacaklarınızda gerginlik hissedebilirsiniz.
  • Denge sorunları. Baş dönmesi veya dönüyor gibi hissedebilirsiniz.

MS tanısı koymak her zaman kolay değildir. İlk semptomlar belirsiz olabilir. Ve belirtilerin çoğu Multipl Skleroz dışındaki problemlerden kaynaklanıyor olabilir.

Bir doktor, merkezi sinir sisteminizin en az iki farklı alanını etkileyen en az iki atak geçirdiğinizden emin olmadığı sürece MS tanısı koymaz. Doktor sizi muayene edecek, semptomlarınız hakkında sorular soracak ve bazı testler yapacaktır. MS saldırılarının yol açtığı hasarlı yamalar (lezyon) sadece MR ile görülebildiğinden, tanıyı doğrulamak için genellikle MR çekilir.

MS tedavisinde kullanılan ilaçların amacı:

  • Bir atak sırasında, saldırıyı daha kısa ve daha az şiddetli hale getirmek için.
  • Uzun bir dönem boyunca, saldırıların sayısını ve şiddetini düşük tutmak ve ilerlemesini yavaşlatmak için. (Buna hastalığı modifiye eden tedavi denir.)
  • Belirli semptomları kontrol etmek için.

Multipl Skleroz Tedavisi

MS’in ilerlemesini yavaşlatmak için ne zaman ilaç almaya başlayacağınıza karar vermekte zorlanabilirsiniz. İlaçlar herkes için çalışmayabilir ve genellikle yan etkileri vardır. Bu ilaçları ne zaman almaya başlayacağına sen ve doktorun birlikte karar vereceksiniz.

MS’in tedavisi yoktur. Yaşam kalitenizi korumak için tedavi ve öz-bakım size yardımcı olabilir.

Fizik tedavi, uğraş terapisi ve konuşma terapisi MS’in sebep olduğu bazı fiziksel problemleri yönetmenize yardımcı olabilir. Ayrıca, dengeli beslenme, düzenli egzersiz, dinlenme ve enerjinizi akıllıca kullanma ile evde kendinize yardımcı olabilirsiniz.

MS’in fiziksel ve duygusal talepleri ile başa çıkmak kolay değildir. Eğer bunalmış hissediyorsanız, doktorunuzla konuşun. Depresyonda olabilirsiniz ki bunun da tedavisi vardır. Ve MS hastası diğer insanlarla konuşabileceğiniz bir destek grubu bulmak çok yararlı olabilir.

PAYLAŞ

Sizin de söyleyecekleriniz varsa lütfen yazın