Retorik ile Diyalektik Arasındaki Fark

0
685

Kadim zamanlardan beri filozoflar söylem ya da konuşmayı muhakeme aracı olarak veya akademik bir ortamda bakış açısı yansıtmak için kullanmışlardır. Biçimsel mantık alanına giren retorik ve diyalektik bu söylemin iki farklı koludur.

Hem retorik hem diyalektik diyalog ve büyük hitabet becerileri kullanarak görüş bildirme araçlarıdır. Her ikisi de bir önermeyi desteklemek ya da çürütmek için ikna ve makul argüman kullanır. İşte ikisi arasındaki benzerliğin bittiği nokta tam burası.

Retorik ile Diyalektik Arasındaki Fark

Retorik Nedir?

Basitçe söylemek gerekirse, retorik, tek adam şovudur. Bir konuşmacı dinleyicileri motive edici sözlerle ve tabiri caizse bombastik bir dille etkilemeye çalışır. Konuşmacının kişisel tarzı argümanını daha etkili kılar. Retorik, bir konuşmacının büyük bir kalabalığa veya gruba hitap ettiği bir çeşit toplu ikna seansıdır. Konuşmacı ile dinleyici arasında hiç ya da çok az diyalog vardır. Retorik kesintiye uğramaz ve katılımcılar arasında argüman veya karşı argüman tarzında bir tartışma olmaz. Retorik ortaya atılan söylemleri görkemli bir hitabetle karşıdakine kabul ettirme sanatıdır.

Diyalektik Nedir?

Kalabalık bir gruba hitap edilen retoriğin tersine, diyalektik; konuşmacının dinleyiciyi ikna etmeye çalıştığı veya mantıksal veya felsefi argümanlarını birtakım soru ve cevaplarla en azından karşıdakine kabullendirmeye çalıştığı birebir interaktif (etkileşimli) bir oturumdur. Müzakere uygun koşullarda gerçekleşir ve bir konuşmacı ile bir dinleyici ile sınırlıdır. Doğası gereği daha kişiseldir ve kesintiye uğrayabilir. Evrensel gerçeğe ulaşabilmek için kuvvetli argümanlar, itirazlar ve karşı argümanlar vardır.

Retorik ile Diyalektik Arasındaki Fark

  • Tek bir kişinin uzun ve coşkulu konuşmalarla bir grubu kendi düşünce veya gerçeği kabullenme şekline getirmeye çalıştığı tek yönlü bir proses olan retoriğin tersine, diyalektik iki kişinin veya grubun doğru bir konsensüse varabilmek için felsefi argümanlarla ve diyalog ve tartışma yoluyla birbirlerinin önermelerini destekleyip çürütmeye çalıştığı çift yönlü bir prosestir.
  • Retorik ayrıca abartılı bir dil, süslü kelimeler ve alaycı sofistike bir dilin kullanıldığı söz sanatı olarak da adlandırılır.
  • Diyalektik aynı anda bir kişiyi etkiler, retorik ise büyük kitleleri akılsızca bir itaatkarlığa itme gücüne sahiptir. Büyük konuşmacılar kitleleri etkilemek için retoriği kullanır.
  • Retorik genellikle meclis, stadyum, siyasi mitingler ve diğer büyük toplantılar olmak üzere kamusal alanlarda gerçekleştirilir. Dinleyici genelde konuşmacıdan o kadar etkilenir ki kendisini o esnada orada düşünmez ve adeta kendisine vaadedilen bir ütopyanın içerisinde hayal eder. Diyalektik ise tamamen kişiseldir ve katılım gerektirir. Diyalektikte konuşmacının sözü dinleyici tarafından her an kesilebilir ve anlık olarak karşı argüman sunulabilir. Diyalektikte konuşmacının dinleyiciden daha fazla gücü yoktur. İkisi de eşittir.
  • Retorik tek yönlü bir yoldur. Diyalektik ise çift yönlü bir yoldur. Yani retorikde konuşma tek yönlü akar ve devamlıdır, diyalektikte ise konuşma soru ve cevaplarla kesilebilir.
  • Retorik dinleyicinin daha limitli bir zekasının olduğunu ve öne sürülen her türlü süslü kelimeli söylemi kabul edeceğini varsayar. Diyalektik ise çift yönlü bir tartışma ortamı yaratır.
  • Diyalektik tartışmacıdır, retorik ise değildir.
Facebook Yorumları

CEVAP VER