Sosyalizm ile Marksizm Arasındaki Fark

0
1137

Sosyalizm ve Marksizm işçi sınıfının emeği ile yaratılan zenginliğin dağıtımı ile ilgili ortak eşitlikçi bir bakışa sahiptir. Ancak kendi hedeflerini hayata geçirme noktasında bu iki sistem arasında çeşitli alanlarda farklılıklar vardır.

Konsept ve Uygulama Farklılığı

Sosyalizm, malların üretimi, dağıtımı, planlı organizesi ve kontrolü merkezi hükumet tarafından yapılan ve işçilerin emekleri ile yarattıkları zenginlikten adil pay almalarını sağlayan ekonomik sistemdir. Aynı zamanda büyük ölçekli sanayiler kolektif çabalarla ayakta durduğundan, onlardan elde edilen zenginliğin toplum yararına kullanılması gerektiğini söyler. Sosyalizmin önde gelen temel savunucuları arasında; Robert Owen, John Stuart Mill, Karl Marx, Friedrich Engels (Engels, Marx’ın en yakın arkadaşı, fikirdaşı ve destekçisidir. Karl Marx üzerinde ciddi etkisi olan düşünürlerdendir) ve Emma Goldman vardır.

Genellikle komünizm olarak da adlandırılan Marksizm; Karl Marx ve Fredrick Engels tarafından telaffuz edilen ekonomik ve politik doktrindir. Üst sınıflar tarafından temsil edilen devletin işçileri istismar ettiğini söyler. İşçilerin kapitalistler için artı-değer olan emeklerini sattıklarını ve emeği yaratan işçilerin yoksun kaldığını öne sürer. Bu, işçi sınıfı ile mülkiyet sınıfı arasında kapalı bir çatışmayı tetikler. Marx, işçi sınıfının şiddetli sınıf mücadelesi ile egemen sınıfı devireceğine ve sınıfsız bir toplum kurulacağına inanıyordu. Komünist sistemde, üretim ve toprak hükumete aittir. İşçiler tarafından üretilen kolektif çıktı kendi aralarında dağıtılır. Karl Marx ve Friedrich Engels dışında komünizmin kayda değer savunucuları arasında Vladimir Lenin ve Lev Troçki vardır.

Sistem Değişikliğine Yaklaşım Farklılığı

Sosyalistler, kapitalizmden sosyalizme barışçıl bir geçiş halinin, eski yapıyı yıkmadan mümkün olduğuna inanır. İktidardaki parti işçi sınıfının çıkarı için mevcut kapitalist sistemi en iyi şekilde kullanabilir. Öte yandan, Marksistler işçi sınıfının devlet aygıtını ortadan kaldırdıktan sonra, kapitalistlerin diktatörlüğünü devirip, işçi diktatörlüğü kurması gerektiğine inanır. Bu kapitalist sınıfın kademeli eleme sürecini başlatacak ve sınıfsız toplum kurulması yönünde toplumun önünü açacaktır.

Sosyalizm ile Marksizm Arasındaki Fark
Karl Marx ve Friedrich Engels

Sosyalizm, katılımcı demokrasi ve parlamenter demokrasi gibi farklı siyasal sistemleri içinde barındırır. İdeolojik olarak, Marksizm başka bir sistemi tanımaz ve içinde barındırmaz. Marksizme göre, halk yönetim noktasında nihai otoritedir.

Sosyalist bir yapıda, ev ve araba gibi kişisel mülkiyet bireyin kendisine aittir. Fabrika ve üretim gibi kamu malları ise devletin mülkiyetindedir ancak işçiler tarafından kontrol edilir. Marksizm ise bireysel mülkiyeti tanımaz.

Sosyalist sistemde, üretim araçları, kamu işletmelerine veya kooperatiflere aittir. Üretim artı değeri, bireysel katkı ilkesi gereğince toplumun tüm üyeleri tarafından eşit paylaşılır. Marksist yapıda, üretim araçları ortak mülkiyettir ve bireysel mülkiyet kaldırılmıştır. Üretim insanların ihtiyaçlarına hitap edecek şekilde düzenlenmiştir.

Proleter devrim, Karl Marx’ın öngördüğü şekilde, kapitalist ekonomide mümkündür. Çünkü mülkiyet sınıfları toprak, sermaye ve girişimcilik üzerindeki tam kontrolleri nedeniyle işçi sınıfını maniple edebilir. Bu toplumda sınıf dengesizliği yaratır. Ama sosyalist ekonomide, üretim araçları devlet mülkiyetinde olduğu için böyle bir sınıf ayrımı mümkün değildir. Bu nedenle, proleter devrim sosyalist bir ülkede de mümkün değildir.

Ayrıca, burjuva sınıfına karşı işçi sınıfının isyanı kapitalist ekonomideki gibi rekabetçi bir piyasada olur. Sosyalist bir ekonomide, piyasa rekabetçi değil, işbirlikçi ise, proletaryanın ayaklanması yersiz olur.

Sosyalizm ile marksizm arasındaki fark özetle bu şekilde. Sizin de eklemek istedikleriniz varsa lütfen yorum bırakın.

PAYLAŞ

Sizin de söyleyecekleriniz varsa lütfen yazın