Yapısalcılık ile İşlevselcilik Arasındaki Fark

0
873

Yapısalcılık ve işlevselcilik psikolojiye iki farklı yaklaşımdır. Her ikisi de, insan davranışlarını farklı açılardan açıklamaya çalışan ve psikolojiye farklı açılardan yaklaşan erken dönem psikoloji kuramlarıdır. İlk olarak yapısalcılık ortaya çıktı ve daha sonra işlevselcilik bu teoriye bir tepki olarak doğdu.

Yapısalcılık

Yapısalcılık psikolojideki ilk resmi teori olarak düşünülebilir ve kendi disiplini içerisinde biyoloji ve felsefeden ayrılır. Yapısal psikoloji ilk olarak Wilhelm Wundt’un öğrencisi Tichener tarafından tanımlanmıştır. Wundt, ilk psikoloji laboratuvarını kurdu. Tichener’in fikirleri bu laboratuvarda yapılan çalışmalardan son derece etkilenmiştir.

Yapısalcılık veya yapısal psikoloji, içindeki temel birimleri kurarak insan aklını analiz girişimine bir yaklaşım oldu. Odak bu temel birimler üzerine oldu. Akıl üzerindeki çalışma, duygu ve hisler gibi farklı iç deneyimler arasındaki bağlantıyı kurmak için iç gözlem yoluyla yapıldı. Yapısalcılık ilk psikolojik laboratuvarın oluşturulmasına ve insan zihni üzerine ilk bilimsel çalışmaların yapılmasına neden olan yaklaşım oldu. Ancak, yapısalcılık ile ilgili sorun; tabiatı gereği subjektif bir teknik olan iç gözleme dayalı olmasıydı. Katılımcılar deneyi yapanlara raporlayabilmek için kendi duygu ve duyumlarına odaklanmak zorundadırlar. Ancak bu yaklaşım, sadece sübjektif ölçümlere dayalıdır ve dolayısıyla bu yaklaşımın doğruluğunu sınırlar.

Yapısalcılık ile İşlevselcilik Arasındaki Fark
Yapısalcılık, insan zihnini ve insan zihninin iç gözlem yoluyla tespit edilebilir temel birimlerini inceler. İşlevselcilik ise çalışmanın daha objektif formları üzerinde durur ve zihnin yapısı yerine fonksiyon ve davranışlarını incelemenin gerekli olduğunu savunur.

Piyasaya sürüldükten kısa bir süre sonra, nesnellik eksikliğinden dolayı yapısalcılık çok eleştiri konusu oldu, bu yüzden başka bir teori yapısalcılığa bir tepki olarak doğdu.

İşlevselcilik

İşlevselcilik ya da fonksiyonalizm, diğer taraftan, bilincin temel bir yapıya sahip olamayacağını, bu nedenle bu açıdan onu incelemenin yararlı olmayacağını önermektedir. Aksine, işlevselciliğin arkasındaki ana fikir; insan aklının yapısından ziyade, fonksiyonlarını ve rollerini incelemenin daha etkili olacağıdır. İşlevselcilik davranış üzerine daha fazla odaklanır.

İşlevselcilik Amerika’da kabul edilmeyen yapısalcılığa tepki olarak ortaya çıktı. William James gibi psikologlar yapısalcılık ve önerilen alternatiflerini eleştirdi. James, akıl ve bilincin bir amaç için var olduğunu dolayısıyla çalışmanın odak noktası olması gerektiğini ileri sürdü. Ayrıca psikolojinin yapısalcı yaklaşımda olduğu gibi salt teori değil, pratik olması gerektiğini önerdi. İşlevselcilik iç gözlemden ziyade objektif açılar üzerine odaklanır. James bilince inanıyordu, ancak, bilinci incelemek için bilimsel bir yol bulamadı ve bu yüzden davranışa odaklandı. Ki bu şekilde objektif bir tarzda bilimsel çalışma yapabilirdi.

Pratik bir yaklaşım ile, işlevselcilik davranışçılık için zemin hazırlayan bir teori ortaya koymuş oldu. Davranışçılık insan davranışlarını nesnel ölçümlerdir ve aynı zamanda insan zihninin yapısı yerine işlevi üzerinde durur.

Hem yapısalcılık hem de işlevselcilik dönemlerinin önemli kuramları ve ilk resmi psikolojik teorileri arasında yer alır. Yapısalcılık deneysel psikolojinin gelişimini etkilemiştir ve ayrı bir alan olarak psikolojiyi şekillendirme başlayan bir teori olmuştur. İşlevselcilik ise yapısalcılığa bir tepki olarak ortaya çıktı. Aynı zamanda psikolojinin çok önemli bir teorisi olan davranışçılığın gelişimini etkilemiştir.

Yapısalcılık ve işlevselcilik arasındaki temel fark, çalışma alanlarının farklılığıdır. Yapısalcılık, insan zihnini ve insan zihninin iç gözlem yoluyla tespit edilebilir temel birimlerini inceler. İşlevselcilik ise çalışmanın daha objektif formları üzerinde durur ve zihnin yapısı yerine fonksiyon ve davranışlarını incelemenin gerekli olduğunu savunur. Her iki yaklaşımın da önemli bir tarihsel önemi vardır ve psikolojinin gelişimini etkilemiştir.

PAYLAŞ

CEVAP VER